In het Tijdschrift voor Arbitrage (TvA) nr. 3 verscheen het artikel ‘Het nieuwe NAI mediationreglement 2026: vernieuwing in lijn met zakelijke behoeften’. Het artikel is geschreven door Bart Neervoort, NAI-mediator, en Tomas Vaal, directeur van het NAI. In het artikel bespreken zij de belangrijkste vernieuwingen van het NAI mediationreglement 2026 en de betekenis daarvan voor de praktijk.
Het TvA artikel in het kort
Op 1 maart 2026 is het nieuwe NAI mediationreglement in werking getreden. Het vernieuwde reglement sluit beter aan bij wat bedrijven nodig hebben om zakelijke geschillen vertrouwelijk en effectief op te lossen.
Een belangrijke vernieuwing is de NAI mediatorpool, bestaande uit zeventien ervaren zakelijk mediators uit binnen- en buitenland. Daarnaast kiest het NAI voor een proactieve rol van de mediator. De mediator begeleidt niet alleen het proces, maar kan actief bijdragen aan het vinden van een oplossing. Zo kan de mediator, als partijen daarmee instemmen, mondeling of schriftelijk voorstellen voor een regeling doen.
Het nieuwe reglement biedt bovendien meer mogelijkheden om mediation te combineren met arbitrage of bindend advies. Wanneer een juridisch geschilpunt een oplossing in de weg staat, kunnen partijen dit via een korte arbitrageprocedure oplossen en daarna de mediation voortzetten.
Ook de internationale afdwingbaarheid van afspraken krijgt aandacht. Partijen kunnen geschillen over de nakoming van een tijdens mediation gesloten vaststellingsovereenkomst via een verkorte arbitrageprocedure laten beslechten. Het daaruit voortvloeiende arbitrale vonnis kan vervolgens internationaal ten uitvoer worden gelegd via het Verdrag van New York.
Tot slot introduceert het NAI nieuwe modelclausules, waaronder een ‘mediation-first’-clausule. Daarmee kunnen partijen al bij het sluiten van een contract afspreken dat zij bij een geschil eerst mediation proberen voordat zij een arbitrage starten.
Met deze vernieuwingen biedt het NAI een flexibel, vertrouwelijk en praktisch kader voor de oplossing van zakelijke geschillen.
Aanbevelingen voor de praktijk
De auteurs sluiten af met drie aanbevelingen voor de praktijk:
- Denk vooraf na over mediation. Ontwikkel binnen de organisatie een bewuste aanpak voor geschilbeslechting en bepaal in welke situaties mediation passend kan zijn, in plaats van dit pas te overwegen wanneer een geschil is geëscaleerd.
- Neem mediation mee bij het opstellen van contracten. Besteed tijdig aandacht aan de geschilbeslechtingsclausule en overweeg bijvoorbeeld een mediation-first-clausule, waarbij partijen afspreken eerst mediation te proberen voordat zij verder procederen.
- Overweeg mediation ook tijdens een lopende procedure. Ook wanneer een arbitrage of gerechtelijke procedure al loopt, kan mediation een pragmatische route naar een oplossing bieden, zonder dat partijen daarmee afstand doen van de mogelijkheid om de procedure voort te zetten.
