6 persbeelden beschikbaar

Het lijkt een lot dat onwrikbaar vastligt: architecten bouwen. Maar is dat nog de enige de rol van de architect waaraan de samenleving nu behoefte heeft? De maatschappij vraagt om een duurzame, veilige en sociale leefomgeving, en het neerzetten van steeds weer nieuwe gebouwen is daar niet per definitie het antwoord op. Binnen de architectuursector gaan steeds meer stemmen op de rol van de architectuur en de daarbij passende vaardigheden en expertise van de architect opnieuw te bezien. En daarbij rijst dan ook de vraag: hoe ziet dan de opleiding eruit die (nu nog) Bouwkunde heet.

Tijdens de ‘11de Internationale Architectuurtentoonstelling – La Biennale di Venezia’ presenteert Nederland een scala van voorstellen en kansen voor de architectuur en de betekenis daarvan voor het architectuuronderwijs. Het thema van deze Architectuurbiënnale is ‘Out There: Architecture Beyond Building’. De Nederlandse inzending voor de Architectuurbiënnale van Venetië (Italië) met als titel ‘ArchiFeniks – Faculteiten voor architectuur’ wordt georganiseerd door het Nederlands Architectuurinstituut (NAi). ‘ArchiFeniks’ is te zien van zondag 14 september tot en met zondag 23 november 2008 in Venetië.

Kunde van het bouwen
Het vak van de architect wordt in Nederland onderwezen aan de bouwkundeopleidingen. De kennis die daar wordt overgebracht is vaak gericht op het maken van gebouwen. De vraag is echter of die vaardigheden leiden tot de architectuur die de samenleving in de komende decennia het meeste nodig heeft. Als we anticiperen op de ontwikkeling van de maatschappij en we de positie van het vak opnieuw willen bepalen, moeten we ons de vraag stellen wat de mogelijkheden van de architectuur zijn voor de urgenties van de toekomst. Wat is de kracht van architectuur?


Actueel
Deze vraag is niet theoretisch maar nu juist uiterst actueel. Op 13 mei 2008 ging de Faculteit Bouwkunde van de TU Delft in vlammen op; de faculteit die naam heeft gemaakt met een sterk geloof in de maakbaarheid van de samenleving en in het oplossend vermogen van de architectuur; de faculteit die een generatie architecten van wereldfaam heeft voortgebracht, onder wie Herman Hertzberger, Winy Maas, Willem-Jan Neutelings, NL Architects. Een brand die zo’n symbool in de as legt, kan niet anders dan een motief tot vernieuwing zijn. De ramp zet de architectuur ertoe aan de positie van de discipline opnieuw onder de loep te nemen.

Denkrichtingen
In de discussie over de positie en de ontwikkeling van het vak wil Nederland breder kijken dan het bouwen alleen. Het woord ‘bouwkunde’ lijkt al snel een beperkende factor te zijn in denken. Zou de Faculteit Bouwkunde ook de ‘faculteit voor samen wonen’, de ‘faculteit voor het creëren van duurzame leefomgevingen’ of de ‘faculteit voor het ontwerpen van publiek domein’ genoemd kunnen worden? Deze fantasieën over mogelijke ontwikkelingen van de architectuur kunnen fascinerende gezichtspunten opleveren over wat de architect (in spe) zou kunnen betekenen voor de maatschappij.

Proeftuin
In het Nederlands Paviljoen op de 11de Internationale Architectuurbiënnale van Venetië presenteert het Nederlands Architectuurinstituut in samenwerking met STEALTH.unlimited een proeftuin, een oefening in de mogelijke ‘faculteiten’ voor architectuur. Van 9 tot en met 13 september is de internationale vakwereld uitgenodigd om deze faculteiten nader te duiden in workshops en debatten, die worden geleid door sleutelfiguren in de architectuur en daaraan gelieerde vakgebieden. De uitkomsten worden samengebracht in een tentoonstelling over de mogelijkheden voor de architectuur in de 21ste eeuw, die opengesteld is voor publiek van 14 september tot en met 23 november.

De Nederlandse inzending voor de 11de Internationale Architectuurtentoonstelling – La Biennale di Venezia is georganiseerd op uitnodiging en met een bijdrage van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.