Web / digitaal | Erik Kersten | 13-04-2010
Het megasucces van Google in het afgelopen decennium lijkt
te bewijzen dat mensen niets liever doen dan zoeken op het internet. Maar dat
is natuurlijk niet waar. Ze willen vinden. En om te vinden moet je eerst een
vraag hebben. Gezien het aantal zoekopdrachten dat per seconde het web wordt
ingeslingerd zijn er vragen genoeg, maar volgens mij is dat vooral bij gebrek
aan beter. Immers: als je weet waar het antwoord op je vraag te vinden is heb
je Google niet nodig. Maar er is nog een belangrijker reden waarom er zoveel
gebruik wordt gemaakt van dat ene zoekvenster: mensen zijn lui. Als je tien
seconden nadenkt over je vraag weet je vast wel waar je moet zijn. Sterker nog,
je weet eigenlijk al waar je heen wilt. Toch gebruiken miljoenen webgebruikers
eerst een zoekvenster en een resultatenpagina om daar te komen. De linklijst
(Startpagina bijvoorbeeld) is door Google vervangen als de universele
startpagina die als springplank dient om het internet op gaan.
Maar hoe zou deze surfervaring zijn als alle websites die er zijn al direct in
je browserscherm staan? Als de lege zoekbox, die gevuld moet worden met een
relevante zoekterm, vervangen is door een grid met miljoenen previews van
websites waar je doorheen kunt dwalen? Dat klink weliswaar bizar maar met Pivot, een
nieuwe applicatie van Microsoft, kom je een heel eind.
Je kunt ermee door grote aantallen objecten heen browsen, op een intuïtieve
manier, door in en uit te zoomen en selecties te maken. Als startvenster voor
het complete internet is het weliswaar niet geschikt, maar de set aan objecten
waarmee je kunt werken kan wel enorm groot zijn. Zo heeft het ontwikkelteam een
proef gedaan met 2,3 miljoen artikelen uit Wikipedia en die omgezet in een
vloeiend te bekijken en te filteren collectie. Het interessante aan Pivot is
dat je echt aan het ontdekken bent, verbanden gaat leggen en patronen gaat
zien. In plaats van via een zoekterm naar een pagina of object te gaan en via
een nieuwe zoekterm weer naar een andere, scoll je nu door een hele serie heen
en koppel je pagina's en objecten aan elkaar die eerder niet gerelateerd leken.
Niet alleen voor het NAi, maar voor de hele museum- en
erfgoedsector is het een zeer interessante manier om de eigen collectie te
ontsluiten en bezoekers een veel rijkere ervaring aan te bieden dan een
zoekveld en een resultatenlijst. Laat bijvoorbeeld alle pentekeningen zien die
tussen 1800 en 1920 gemaakt zijn van kunstenaars A, B en C, of toon alle
maquettes van architecten A en B die gerestaureerd zijn en een geolocatie
hebben, of laat alle schilderijen zien waarin een bepaald pigment is gebruikt
en die in Noord-Nederland zijn gemaakt.
Nu alleen nog even zorgen voor een volledig gedigitaliseerde en geannoteerde collectie.
> Zie voor een heldere uitleg over Pivot in het Nederlands ook dit blogartikel en de bijbehorende video van ab-c media.
Reacties:
21-04-2010
Klinkt allemaal heel interessant, ik zie alleen 1 grote maar: Microsoft. Musea, en eigenlijk alle uit belastinggeld gefinancierde instellingen, hebben een publieke taak. Die wordt op het eerste gezicht bereikt met en dergelijk systeem, publiek kan je collectie goed vinden en bekijken, maar achter de schermen speelt iets anders: door gebruik te maken van zogenaamde closed source software, kunnen instellingen niet vrij hun collecties aanbieden. In feite draag je je collectie over aan Microsoft die deze op hun beurt deze aan het publiek doorgeeft. Instellingen zijn niet meer vrij om aanpassingen te doen in de manier waarop zij hun collecties willen aanbieden, of samen te werken met andere organisaties, of andere verbanden te leggen etc. In wezen bepaalt de instelling niet meer de relevantie en de context van hun collectie, de taak waarvoor hij opgericht is, maar draagt deze over aan Microsoft, een commercieel bedrijf. Wat als dit bedrijf besluit geld te gaan vragen voor het 'relevanter maken' (hoger in de hiërarchie plaatsen) van jouw collectie? Of deze gaat vermengen met commerciële aanbiedingen? Willen we een wereld waarin we de verantwoordelijkheid voor de representatie en ontsluiting van ons erfgoed neerleggen bij een marktpartij? Ik niet. En ik hoop het NAi ook niet.
22-04-2010
Die grote maar is helder en ik zie ik ook wel degelijk. Ik zou er graag een test mee willen doen maar voor het feitelijk inzetten van een dergelijke applicatie moeten we wachten tot er een open source oplossing komt. En daar heb ik wel vertrouwen in gezien het trackrecord van de laatste jaren. De visuele zoekmachines die onlangs verschenen zijn (Google Goggles en Bing Visual Search, ook hier is het G. versus M.) versterken elkaar in het verbeteren van de functionaliteit. Het lijkt er ook op dat de markt er nu klaar voor is. Een paar jaar geleden was dat nog niet zo en de Aquabrowsers die toen gelanceerd werden kwamen niet echt van de grond. Pivot is een verbeterde variant daarvan en het kost tijd voor daar een open source versie van is. De BBC heeft overigens een website gelanceerd waarop iets vergelijkbaars gedaan wordt maar dan in Flash: http://www.bbc.co.uk/ahistoryoftheworld
26-04-2010
Helaas is de reactie van Pepijn gebaseerd op een verkeerde voorstelling van zaken. Met Pivot worden helemaal geen gegevens aan Microsoft overgedragen of vervolgens door Microsoft ontsloten. Je gegevens blijven geheel onder eigen beheer op je eigen server in je eigen database en worden alleen middels Pivot toegankelijk gemaakt. Je voedt je collectie of je collectiedeel aan de Pivot applicatie middels XML (geen gesloten standaard dus) en in Pivot kun je er vervolgens in navigeren en filteren. Met de aangekondigde Silverlight control trek je die functionaliteit nog eens meer naar je eigen webserver toe. Dat je je daarbij dan beperkt tot een stukje Microsoft functionaliteit is een kwestie van keuzes durven maken.
26-04-2010
@Hans van den Berg Ik bedoelde dan ook niet dat gegevens letterlijk worden overgedragen aan MS, maar figuurlijk: natuurlijk blijven het de gegevens van de instelling, alleen is Pivot een zwarte doos die relevantie & ontsluiting voor zijn rekening neemt op onduidelijke, gesloten criteria. Instellingen hebben geen mogelijkheid hun eigen relevantie, contextualisering en ontsluitingswijze te bepalen, terwijl ze daar juist voor opgericht zijn. De risico's daarvan die ik hierboven omschrijf (andere dan inhoudelijke criteria om relevantie te bepalen en vermenging met commerciële content) zijn daarmee levensgroot aanwezig. Het is voor instellingen inderdaad een kwestie van keuzes maken of ze daarmee kunnen en willen leven. En ik hoop dat het antwoord daarop 'nee' is, ik vind ons erfgoed te belangrijk om over te laten aan een marktpartij.
27-04-2010
@Pepijn. Ik onderschrijf de idee dat dit scherp moet worden bewaakt, maar om nou bij voorbaat alle functionele oplossingen van marktpartijen buiten de deur te houden vind ik veel te ver gaan. Het is voor erfgoedinstellingen vooral een kwestie de regie niet uit handen te geven, maar zelf controle te houden op kwaliteit en uitvoering. De vele initiatieven ten spijt denk ik dat nog veel instellingen er onvoldoende in slagen om hun materiaal goed te ontsluiten of aan te bieden, en daarmee in enkele gevallen zelfs hun eigen zwarte dozen --of zelfs zwarte gaten-- creëeren. Leuk, al die zelf bedachte zoekmechanismes, maar de functionaliteit van Pivot is nou juist een voorbeeld van een oplossing waar de gebruiker zelf de controle krijgt over 100% van de collectie, daarmee kan spelen en door de diverse invalshoeken dus ook zelf kan becijferen hoe kloppend het resultaat is. De herkomst van Pivot doet daar niets aan af. Open source is een mooi toverwoord, maar er zijn voldoende voorbeelden van open source projecten te vinden die uiteindelijk aan het zijden draadje van een langzaam splitsende gebruikersgroep of een enkele enthousiasteling hangen met weinig of geen uitzicht op duurzame voortgang. Dan liever van een commerciële partij met een duidelijke 'commitment'. Ik hoop dus dat het antwoord 'ja, mits' kan zijn, mits men het hoofd er voldoende bij houd.
* Verplichte velden
Op: De kracht wint het (nog) niet van de macht | PcucL7 <a href="http://wlkuqtmgeelt.com/">wlkuqtmgeelt</a> > Lees meer...
Op: Gemakzuchtig architect? | Hallo Gerda,Opvallend hoe deze oude gevels en oentmrnaen geefntegreerd zijn gebleven, zelfs in het... > Lees meer...
Op: Het bericht van ons overlijden blijkt overdreven | Hi sbk --Thanks for commenting on this entry. It was loonikg rather neglected -- what with the... > Lees meer...
Op: My Architect: a son's journey | so cute! I'm sure they loved these! And I love their style! Annnnd how you captured it, and the... > Lees meer...
Op: De sociale steden van morgen | very initially "咁都唔使咒罵人地全家喺 豬 啫 當事人喺唔著 但罵嗮人地全家 無需要呀 " 無風起浪? I am/ was very disppaointed... > Lees meer...
Op: Selectie archiefmateriaal voor John Habraken | immer wieder Heinecken. Nach dem schon leengd ren Walk in Fridge -Spot aus Holland, hier der... > Lees meer...