Heeft u opmerkingen of vragen over de site? Leg ze voor aan de NAi webredactie.
Tentoonstellingen, Opinie | Linda Vlassenrood | 29-04-2011
Het NAi toont vanaf 1 juli aanstaande in de tentoonstelling dwarsdesign werk van kunstenaar en
architect Ai Weiwei. Ai Weiwei werd begin april opgepakt in China. Sindsdien is
niets meer van hem vernomen. Hoofd Presentatie Linda Vlassenrood kent Ai Weiwei
persoonlijk en onderhoudt contact met zijn medewerkers, ook nu hij verdwenen
is.
Gisteren ontving ik het bericht dat de container de haven
van Beijing had verlaten. Het zou voor de productie van een willekeurige
tentoonstelling een vrij normale mededeling zijn, maar dit keer is het anders.
De container bevat namelijk werk van Ai Weiwei.
In 2005 ontmoette ik Ai Weiwei voor het eerst vanwege mijn
onderzoek voor een tentoonstelling over hedendaagse Chinese architectuur. In
zijn prachtig minimalistisch ontworpen huis aan de rand van Beijing was er alle
rust om met elkaar te spreken. Wat mij trof was de pragmatische, kritische en
egoloze houding van Chinese ontwerpers. Zij zochten openlijk naar een betere
oplossing voor de sociaal-maatschappelijke scheefgroei in de Chinese steden.
Dit alles vol onzekerheid, maar met een ongekende energie. Het was bovendien
een verrassing om te ervaren hoe daadkrachtig ze juist ook politiek gevoelige
opgaven in de praktijk omarmden door bijvoorbeeld met progressieve
opdrachtgevers samen te werken. Het is met de arrestatie van Ai Weiwei echter
pijnlijk duidelijk dat kracht het in een land als China zelden wint van macht.
> Ai Weiwei met Rockstar Zuoxiao Zuzhou in de lift tijdens arrestatie door de politie, Sichuan, China, Augustus 2009, foto: Ai Weiwei
Eind 2010 ontmoette ik Ai Weiwei
voor het laatst. Uit zijn houding sprak inmiddels een andere gemoedstoestand.
Hij leek de angst voorbij. Ik vroeg hem om in de nieuwe NAi tentoonstelling dwarsdesign een installatie te presenteren
over wat een kritische houding in China innemen daadwerkelijk betekent. De
tentoonstelling gaat namelijk over het verleggen van de grenzen van de eigen
discipline, maar ook van de positie als ontwerper in zowel Nederland als China.
De laatste
jaren heeft Ai Weiwei zich steeds kritischer geuit. Sinds de aardbeving in de
stad Sichuan in 2008 houdt hij zich intensief bezig met een politiek zeer
gevoelig onderwerp: ruim 5.385 leerlingen en studenten kwamen om onder het puin
van de ingestorte schoolgebouwen. Ai Weiwei lanceerde een campagne om de
waarheid over het werkelijk aantal slachtoffers en de details over de
constructie van de gebouwen te achterhalen. De ruimtelijke installatie in dwarsdesign toont een deel van de
resultaten van deze campagne. Het gaat om 144 ingelijste brieven afkomstig van
diverse Chinese overheden aan Ai Weiwei met daarin een negatief antwoord op
zijn verzoek om informatie over de veiligheid van de gebouwen, over de
verantwoordelijken, over het aantal slachtoffers. De brieven zijn op internet
vrijgegeven, maar niet eerder in een tentoonstelling getoond. Het is door de
overheid nadrukkelijk gesteld dat deze brieven niet in de openbaarheid mogen
worden gebracht.
Het was sinds de arrestatie van Ai Weiwei voor mij zonder
meer duidelijk dat we moesten blijven proberen om dit controversiële werk in
Nederland te tonen. Het was lange tijd onduidelijk waar het werk zich bevond en
we kregen nauwelijks contact met zijn medewerkers. Het is een bewuste keuze
geweest om ons in de media op de achtergrond te houden om zijn medewerkers niet
onnodig in gevaar te brengen en het transport veilig te kunnen laten
vertrekken. Het is juist nu cruciaal om zo integer mogelijk met zijn werk om te
gaan en het kracht bij te zetten door het zoveel als mogelijk te presenteren. Of
zoals de Nederlandse medewerkster Ragna van Doorn uit het bureau het mij
gisteren nog omschreef: “Het is
juist nu heel belangrijk dat zijn werk getoond word! Hij mag niet vergeten
worden nu er een aantal weken verstreken zijn. Het is verschrikkelijk dat deze
mensen zomaar kunnen verdwijnen, zelfs zijn vrouw heeft nog geen contact met hem
gehad.”
Het transport is gisteren vertrokken. Het werk van Ai Weiwei
komt op 23 mei in de Rotterdamse haven aan. We hadden het geluk dat de
ingelijste brieven niet op de studio stonden, maar nog in een werkplaats. Alleen
werk uit de studio is in beslag genomen.
Het verhaal van Ragna van Doorn heeft me aangegrepen. Naast
Ai Weiwei zitten nog steeds vier medewerkers vast zonder contact met de
buitenwereld. Alle overige (buitenlandse) medewerkers zijn inmiddels vertrokken
naar het buitenland en opereren vanuit de Verenigde Staten, Europa en Hong
Kong. Eén medewerker werkt vanuit de Verenigde Staten aan het realiseren van
alle voorgenomen tentoonstellingen dit jaar. Een tweede medewerker werkt vanuit
Hong Kong aan alle geplande publicaties en probeert weer een archief op te
bouwen aangezien de hard drive is ingenomen. Hun inspanningen sterken mijn
gevoel dat wij als culturele instelling er alles aan moeten doen om zijn werk te
tonen. Het is het krachtigste statement voor nu denkbaar. De medewerkers van Ai
Weiwei hebben zich hieraan in ieder geval volledig gecommitteerd.
Bijlage: brief van de Sichuan Province Ministry of Education aan Ai Weiwei, opgenomen in de tentoonstelling dwarsdesign (openend 1 juli 2011 in het NAi).
Reacties:
10-05-2011
Heel mooi dat het NAi op deze manier steun betuigd aan Ai Weiwei en daarmee een heleboel Chinese kunstenaars. Ik kijk uit naar 1 juli wanneer de tentoonstelling opent. Hopelijk is er dan goed nieuws over Ai Weiwei. In de maand juni opent in het Museum Beelden aan Zee de tentoonstelling van een andere Chinese kunstenaar: Sui Jianguo, zie ook: http://www.koninklijkhuis.nl/Actueel/Nieuwsberichten/Nieuwsarchief/2011/Mei/Prinses_Maxima_opent_6_juni_2011_tentoonstelling_Den_Haag_onder_de_Hemel.html
31-05-2011
Heel juist dat je hier aandacht aan besteed Linda. Ben zeer benieuwd naar de installatie die we tijdens de opening op 30 juni kunnen zien? Ik vrees dat in China, zonder er echt veel van te weten, de situatie eens explosief kan veranderen als de grote vastgoed-bubble barst. Ik zag op een Australische TV-rapportage dat er in China 70 miljoen woningen leegstaan, waar geen mens geld voor heeft. Boeven zijn het (de machthebbers red.).
24-06-2011
ai weiwei is, onder beperkende voorwaarden, bij zijn familie
* Verplichte velden
Op: Maison d' Artiste Sorry, deze link: http://skfb.ly/ji3h2d0a > Lees meer...
Op: Maison d' Artiste Ik heb het 3D model nu ook in online geplaatst op sketchfab. Je kan het model in 3D direct via de... > Lees meer...
Op: NAi = Open People deserve very good life time and <a... > Lees meer...
Op: Dromen van een toekomst met… (deel II) Mooie intiatieven uit Rotterdam. Zie ook de eetbare stad:... > Lees meer...
Op: Protest Leuke foto! de dikke middelvinger van Koolhaas. > Lees meer...
Op: Protest architectuur is helemaal geen protest dat maak jij ervan architectuur is er, geeft licht of is vol... > Lees meer...
Op: Het laatste postkantoor Deze zou ook mooi passen in de (digitale )schatkamer. Toch? Ik zie ook dat utrecht nog leeg is dus... > Lees meer...
Op: Het laatste postkantoor Zo'n markant openbaar Nederlands interieur zou zeker in verband met het 'World Interior... > Lees meer...
Op: Selectie archiefmateriaal voor John Habraken Habraken had met zijn SAR een grote invloed op de Belgische "laatste modernist" Willy Van... > Lees meer...
Op: Nogmaals: Flickr Commons Ik heb daar van te voren natuurlijk wel expliciet naar gevraagd, en mij is verzekerd dat dat geen... > Lees meer...