Architecten, Ruimtelijke ordening, Architecture of Consequence | Martine Zoeteman | 19-05-2010

In het najaar van 2009 is het NAi gestart met de innovatieagenda ‘Architectuur als Noodzaak’. Hierin staan projecten en ideeën van ontwerpers centraal, die een overtuigende alternatieve toekomst tonen en zodoende bijdragen aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Soms zijn hun voorstellen bescheiden, soms utopisch, maar altijd vol vertrouwen in de toekomst. Ook op het NAi blog zal aandacht besteed worden aan deze unieke projecten.


_{> Strand nabij Brindisi, Italië. Foto: NAi.}

Enkele maanden geleden trof ik op het strand nabij Brindisi (Italië) het fysieke bewijs aan van de onverschilligheid van mensen ten aanzien van onze leefomgeving. Van een afstand leverde de combinatie van zandkleurige rotsen en een helder blauwe zee een idyllisch plaatje op. Maar naarmate ik dichter bij de zee kwam, deed de vergelijking met een vuilnisbelt meer recht aan de situatie. Nu ben ik bekend met de verhalen over de Italiaanse maffia die de afvalverwerking geregeld in de war schopt. Echter, het zou naïef zijn om te denken dat deze rotzooi slechts een lokaal probleem illustreert. Zo is al jaren bekend dat de oceanen vol zitten met zwerfvuil (met name plastic) afkomstig van land en van schepen. Als gevolg van stromingen is er in de Stille Oceaan zelfs een ‘vuilniseiland’ ontstaan. Over de exacte omvang van dit drijvende gevaarte zijn de meningen verdeeld, maar in formaat overtreft het zeker de allergrootste vuilnisbelten op land. Terwijl politieke leiders blijven bakkeleien over wiens (financiële) verantwoordelijkheid het opruimen van dit afval is, groeit het probleem letterlijk met de dag. Maar ook al zouden ze het eens worden, dan blijft de verwerking van deze bulk plastic een (onoverkomelijk) probleem. Een strengere controle op het naleven van regels over afvalverwerking zal in het meest gunstige geval slechts leiden tot een afvlakking van de groeicurve. De vraag is wat te doen met dit probleem dat wereldwijd de gezondheid van mens en dier in toenemende mate schaadt.

Recycled Island
De architect Ramon Knoester van het Rotterdamse architectenbureau WHIM architecture heeft zich ontfermd over dit op het oog niet-architectonische vraagstuk. Met het aloude idee dat afval ingezet kan worden als bouwmateriaal ontstond het voorstel om in de Stille Oceaan een bewoonbaar, drijvend eiland te construeren van het rondzwervende afval. Recycled Island, een heel nieuw continent dat niet alleen extra ruimte (circa 10.000 km2) biedt aan de nog altijd groeiende wereldbevolking, maar ook zelfvoorzienend is door een slimme aaneenschakeling van verschillende cycli als de voedsel- en energieproductie. In het voorstel is het eiland op geen enkele manier belastend voor de natuurlijke leefomgeving van mens en dier. Bij een juiste uitvoering scoort dit plan dus op drie fronten: de enorme hoeveelheid zwerfvuil is verwijderd uit onze oceanen, het nieuwe land biedt extra leefruimte voor de uitdijende wereldbevolking en het eiland maakt een duurzamer en gezonder leven mogelijk. Bijkomend voordeel is dat dit drijvende continent niet zal verdwijnen bij stijging van de zeespiegel.


_{> Recycled Island, WHIM architecture.}

Boeiend aan dit initiatief van Knoester is dat het niet blijft bij een origineel idee en een paar sexy plaatjes. Met financiële steun van het Stimuleringfonds voor Architectuur probeert hij het plan samen met specialisten te onderwerpen aan een ‘reality check’. Waar het voorstel nu nog weggezet zou kunnen worden als een idealistisch toekomstplaatje, hoopt Knoester met hulp uit verschillende vakgebieden het concept uit te werken tot een realistisch ontwerp. Hoe kan van het aanwezige materiaal (het zwerfvuil) een drijvend oppervlak geconstrueerd worden met zo min mogelijk toevoer van extra materialen en materieel? Hoe kan met de lokale ecosystemen voldoende voedsel geproduceerd worden zonder negatieve bijeffecten? Hoe kan de afvalverwerking zodanig georganiseerd worden, dat niet alleen het afval van de bewoners op duurzame wijze verwerkt wordt, maar ook het afval dat ‘aanspoelt’? Slechts enkele vragen waarop met de gecombineerde kennis van constructeurs, marinetechneuten, biologen, oceanografen en andere specialisten hopelijk snel een antwoord wordt gevonden.

Vakoverschrijdende, generieke oplossingen
Of Recycled Island uiteindelijk echt gerealiseerd wordt, is wat mij betreft niet bepalend voor het succes van dit initiatief. Het is vooral een perfecte aanleiding voor specialisten om vakoverschrijdend te werk te gaan en daadwerkelijk te komen tot geïntegreerde oplossingen voor belangrijke mondiale vraagstukken. Vooral de methode om plastic afval te recyclen tot bouwstenen is breed toepasbaar. Maar ook het concept voor een zeewierplantage kan toegepast worden op andere plaatsen waar zee en land elkaar ontmoeten, evenals de energieopwekkende principes. Een nieuw en duurzaam continent lijkt me geweldig, maar als dit nog een brug te ver is, hoop ik wel dat de kennis en onderzoeksresultaten een direct vervolg krijgen op het reeds bestaande land. Het zou jammer zijn als een dergelijk onderzoeksproject alsnog blijft hangen in een theoretisch eindproduct. Met spanning wacht ik de onderzoeksresultaten af. Wordt vervolgd…

Zoeken in alle velden

Door: orunsjum

Op: Wonen in een echte Rietveld (of toch liever niet) SDYqdm <a href="http://qrwnxpzriofs.com/">qrwnxpzriofs</a> > Lees meer...

Door: Raziq

Op: Met de metro in Dubai Jan 23, 2011 13:26 Jan Ate en anerde kandidaten : Familie voetbalploeg staat helemaal achter jou om... > Lees meer...

Door: Rajvier

Op: Catching the Spirit Присоединяюсь. Это было и со мной. Давайте обсудим этот вопрос…. Het strptaunt is Literaire... > Lees meer...

Door: Kim

Op: Heilige huisjes Een dhtodacroe, liefdevolle beschouwing. Inderdaad is de tijd nodig om tot een juiste oplossing te... > Lees meer...

Door: gthylihbgf

Op: Wonen in een echte Rietveld (of toch liever niet) WbJzak , [url=http://gwmyliwctlpe.com/]gwmyliwctlpe,... > Lees meer...

Door: Zach

Op: SARA: uitzien naar de late majority Oh, jij bent ook naar Kronenburgpark gesweet. Mijn voeten waren ook kapot. Ook veel heuvels enzo,... > Lees meer...

Door: Ben

Op: Protest Leuke foto! de dikke middelvinger van Koolhaas. > Lees meer...

Door: wat een onzin

Op: Protest architectuur is helemaal geen protest dat maak jij ervan architectuur is er, geeft licht of is vol... > Lees meer...

Door: Erik

Op: Het laatste postkantoor Deze zou ook mooi passen in de (digitale )schatkamer. Toch? Ik zie ook dat utrecht nog leeg is dus... > Lees meer...

Door: Monique Teunissen

Op: Het laatste postkantoor Zo'n markant openbaar Nederlands interieur zou zeker in verband met het 'World Interior... > Lees meer...