Studio for Unsolicited Architecture in het Auditorium. Foto: Carel van Hees

Met de Studio for Unsolicited Architecture experimenteert het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) hoe de architect concreet kan bijdragen aan tal van complexe vraagstukken. Door het opzetten van samenwerkingen met andere partijen en door uiteindelijk met een concrete propositie te komen, poogt de Studio for Unsolicited Architecture om de impasse die rondom vele maatschappelijke en ruimtelijke thema's spelen te doorbreken. Het vertrekpunt is het 'unsolicited' idee van de ontwerpers; een vermoeden van een opgave en een zoekrichting waarvoor geen opdrachtgever en geen opgave bekent zijn.

Hoe zou de impasse rondom leegstaand vastgoed kunnen worden doorbroken? Hoe kan de sportparticipatie in de stad verbetert worden? Hoe kan grootschalige infrastructuur worden ingezet om bij te dragen aan biodiversiteit in ons land? Voorbeelden van vragen waarop ruimtelijk ontwerpers studeren en studeerden om tot nieuwe innovatieve antwoorden te komen.

Om tot deze antwoorden te komen moet de architect bovendien nadrukkelijk kennis van andere vakgebieden vergaren. Doel van de Studio for Unsolicited Architecture is dat de ontwerper allianties aangaat met andere partijen om (gezamenlijk) tot een concreet nieuw voorstel te komen. Een voorstel dat door het gedegen onderzoek, breedgedragen steun en realistische onderbouwing als een serieuze propositie beschouwd kan worden. Een voorstel dat op pro-actief aangeeft hoe relevante maatschappelijke en ruimtelijke vraagstukken beantwoord zouden kunnen worden. Het uiteindelijk doel is om de voorstellen zo concreet te laten zijn dat de ze op termijn daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden.

Eerste en tweede ronde
In de zomer van 2011 begonnen drie teams aan de eerste ronde van de Studio for Unsolicited Architecture. Gedurende 6 maanden onderzochten de teams de kansen van een sportplein op de Rotterdamse Binnenrotte, 'performatieve ruimte' als mogelijkheid voor de revitalisering van de publieke ruimte, en het instrumentarium van 'startbeeldplanning' als tegenhanger van de reguliere eindbeeldplanning. De teams presenteerden de uitkomsten van hun onderzoek en de allianties die ze hadden gesloten op een publiek toegankelijke presentatie in januari 2012 in het NAi.

De week voor deze presentatie waren drie nieuwe teams begonnen aan hun 'unsolicited' traject. Hun voorstellen -een onderzoek hoe grootschalige infrastructuur eveneens bijdragen kan leveren aan ecologische netwerken, hoe de leegstand in kantoorparken kan worden benut om nieuwe energielandschappen te creëren, en hoe het vraagstuk van waterberging in een hoogstedelijke omgeving nieuwe kansen en kwaliteiten kan ontsluiten- worden gedurende het voorjaar verder uitgewerkt. De voorstellen en allianties worden in de zomer van 2012 gepresenteerd.

Derde ronde
In het najaar van 2012 zal een derde ronde van de Studio for Unsolicited Architecture plaatsvinden. Deze ronde wordt door het NAi en het Stimuleringsfonds voor Architectuur (SfA) georganiseerd. De derde ronde wordt net als de eerste twee ronden voorafgegaan door een open oproep waarvoor 'unsolicited' projectvoorstellen kunnen worden ingestuurd. Deze open oproep zal begin juni 2012 worden aangekondigd.

Initiatief
Het NAi nam eind 2010 het initiatief voor de Studio for Unsolicited Architecture. In het licht van het zware weer waarin de architectuur zich bevond, constateerde het NAi dat veel goede ideeën en ontwerpen als kansloos terzijde werden geschoven. Veelal omdat de relevantie en de waardecreatie van de plannen onvoldoende voor het voetlicht werden gebracht. Met de Studio for Unsolicited Architecture wil het NAi een reeks plannen een betere kans bieden de bovengenoemde kwaliteiten te ontwikkelen. Drie plannen worden gedurende een half jaar geadopteerd en begeleid om ze tegelijkertijd te verdiepen en allianties aan te gaan met geïnteresseerde en betrokken partijen. De te adopteren plannen worden gekozen uit de inzendingen van een open oproep voor plannen en ideeën die door de ontwerpers zelf zijn geïnitieerd en gedefinieerd; met in het achterhoofd de potentie van de nieuwe projecten ten aanzien van maatschappelijk en ruimtelijk relevante vraagstukken.

Alliantie
Voor de Studio for Unsolicited Architecture is het NAi zelf ook een alliantie aangegaan. Vanaf de zomer van 2011 is samengewerkt met het voormalige Fonds voor Beeldende Kunsten, Vormgeving en Bouwkunst (BKVB), het huidige Mondriaan Fonds. De expertise van het Fonds BKVB is ingezet om een goede open oproep mogelijk te maken en om een evenwichtige en professionele selectieprocedure te garanderen. Daarnaast ondersteunt het Fonds BKVB de deelnemende teams aan de Studio for Unsolicited Architecture financieel. Het NAi en het Fonds BKVB/Mondriaan Fonds hebben gezamenlijk de ronde in het najaar van 2011 en de ronde in het voorjaar van 2012 geïnitieerd en mogelijk gemaakt.

In het voorjaar van 2012 is het NAi een alliantie aangegaan met het Stimuleringsfonds voor Architectuur (SfA). Overeengekomen is dat het SfA en het NAi gezamenlijk een nieuwe ronde van de Studio for Unsolicited Architecture mogelijk zullen maken in het najaar van 2012. Daarbij zal het SfA zorgdragen voor de taken die in de eerdere samenwerkingen door het Fonds BKVB/Mondriaan Fonds werden uitgevoerd.

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu onderschrijft het belang van de Studio for Unsolicited Architecture; het ministerie is daarom één van de vaste kennispartners van de Studio en ondersteunt het NAi om dit initiatief te kunnen ontplooien.

Meer weten?
Voor meer informatie over de Studio for Unsolicited Architecture kunt u per email contact opnemen met Michiel Raats, projectleider Studio for Unsolicited Architecture; stuur een email naar m.raats@nai.nl

Eindpresentaties Studio for Unsolicited Architecture, Design & E-Culture

Lezing/debat/symposium | NAi Rotterdam - Auditorium | 21/03/13 20:00 - 22:00 Op donderdag 21 maart 2013 presenteerden de teams die de afgelopen maanden onder de vleugels van de Studio for Unsolicited Architecture, Design & E-Culture hebben gewerkt, de resultaten van hun onderzoek.
> Lees meer...

Nieuwe resultaten Studio for Unsolicited Architecture gepresenteerd

Lezing/debat/symposium 11 september 2012 20:00 | Op 11 september presenteerden de teams uit de tweede ronde van de Studio for Unsolicited Architecture de resultaten van hun onderzoek van de afgelopen maanden. De avond leverde drie bids op: een bid voor aquapunctuur op de Zuidas, een bid voor decentrale energieopwekking in leegstaande kantoorgebouwen, en een bid voor het ontwikkelen van ecologische en recreatieve zones onder hoogspanningstracés.
> Lees meer...

Launch Studio for Unsolicited Architecture

Lezing/debat/symposium 21 oktober 2010 20:00 | Donderdagavond 21 oktober lanceert het Nederlands Architectuurinstituut de Studio for Unsolicited Architecture (SUA) in De Dependance in het Schieblock. Als de samenleving de weg naar de architectuur steeds moeilijker weet te vinden, vindt de architectuur de weg naar de samenleving zelf.
> Lees meer...

Introductie tweede ronde Studio for Unsolicited Architecture

Terwijl in begin januari de publieke presentatie van de Studio for Unsolicited Architecture plaatsvond, zijn al weer drie nieuwe teams gestart met hun onderzoeksvoorstellen. Deze teams werden geselecteerd uit 38 ingezonden voorstellen die in het najaar van 2011 door de adviescommissie van het Fonds BKVB samen met het NAi werden beoordeelt. De komende maanden worden de voorstellen verder ontwikkeld, met ondersteuning van het NAi en het Mondriaan Fonds.
> Lees meer...

Update unsolicited architecture ronde 2: Ecologisch Energie Netwerk

In de Studio for Unsolicited Architecture werken drie teams aan zelf gesignaleerde opgaven waarin architectuur het verschil kan maken. Als laatste in deze reeks het team Ecologisch Energie Netwerk, dat groene, recreatieve zones voorstelt onder de hoogspanningstracés in ons land.
> Lees meer...