ClubNAi-Diner #4: Smart Density: Duurzame binnenstedelijke verdichtingsstrategieën.
Lezing/debat/symposium | NAi Rotterdam - Auditorium | 23/05/12 19:00 - 22:00
Categorie:
Architecten zouden veelzijdige voorbeelden moeten genereren, gemeentes zouden FAR-bonussen moeten uitgeven en een kenniscentrum om de ‘know-how’ voor de lange termijn te waarborgen is noodzakelijk. Dit is zomaar een greep uit het scala van aanbevelingen dat tijdens het 4e Club NAi-diner: Smart Density, werd gedaan. Is een compacte stad ook een aantrekkelijke stad? Hoe kan er worden verdicht zonder aantasting van de ruimtelijke kwaliteit en vitaliteit van onze steden? En hoe moet overheidsbeleid worden ingericht, zodat stadsuitleg in de weilanden rondom de steden kan worden voorkomen? Een dertigtal architecten en stedenbouwkundigen gingen woensdag 23 mei 2012 hierover met elkaar in gesprek. De avond werd geleid door JaapJan Berg. Hij ging voorafgaand aan elke dinergang in gesprek met een expert.
Volgens
architect Rudy Uytenhaak, voormalig
praktijkhoogleraar woningbouw aan de TU Delft en mede auteur van het boek ‘Prachtig Compact NL’ schrikken veel mensen bij het horen van de
term verdichting, “Verdichten is synoniem
met stapelen in plaats van met verweven en verknopen,” aldus Uytenhaak.
Volgens hem is het aan de architect om deze schrikreactie weg te nemen door een
palet aan mogelijkheden te bieden van plekken binnen de stad waar mensen graag
zouden willen wonen. Tevens pleitte Uytenhaak voor een lange termijnvisie van
het Rijk. De kansen voor Nederland liggen immers in grotere verbanden; economische
en demografische ontwikkelingen gaan over gemeentegrenzen heen. Zoals een
regisseur ook de talenten van z’n spelers inzet en hen stimuleert een hoger
niveau te bereiken moet de overheid een regierol innemen. Een centraal
kenniscentrum waarin goede oplossingen en voorbeeldprojecten worden verzameld en
uitgewisseld zou een overkoepelend orgaan en contactcentrum kunnen zijn.
Na
deze introductie door Uytenhaak barstte aan tafel de inmiddels bekende discussie
los over valse marktwerking, speculatie en boekhoudkundig gesjoemel. Naast
kritiek werden er ook nieuwe oplossingen besproken. Wouter IJssel de Schepper,
Klaas Kingma en Caroline Giezeman vatten per tafel het gesprek samen: “Er is nog een wereld te winnen tussen
kluswoning en hoogbouw,” aldus Giezeman. Ineke Hulshof roemde het voorbeeld
in Den Haag Laakhaven waar per perceel de bouwhoogte en overige eisen in een
‘kavelpaspoort’ zijn vastgelegd. Deze strategie waarin de gemeente kleine
ondernemers de kans geeft om zelf een pand te ontwikkelen zou binnenstedelijk
verdichten kunnen stimuleren.
Economisch
en sociaal geograaf Walter Manshanden,
hoofdteamleider Economie en Ruimte bij TNO in Delft, haalde in een gesprek met
JaapJan Berg de theorie van
Nobelprijswinnaar Paul Krugman aan. Door een hogere dichtheid van de stad ontstaan
voordelen waardoor een extra economische groei ontstaat: het Agglomeratievoordeel.
Tevens zijn er Agglomeratienadelen, bij verregaande concentratie lopen de
prijzen te hard op, stijgt de vervuiling en criminaliteit etc. Tussen deze twee
factoren ligt het optimum van stedelijke verdichting. Deze theorie illustreerde
Manshanden aan de hand van het project ‘Rotterdammers maken de stad’ dat nog
tot 12 augustus 2012 in het NAi te zien is in de hoofdtentoonstelling van de 5e
IABR ‘Making City’. TNO deed onderzoek naar de effecten van 7
verdichtingstrategieën en 7 groenstrategieën voor de binnenstad van Rotterdam.
Zo zou de verdubbeling van het aantal inwoners in de binnenstad 4500 extra
banen kunnen opleveren vulde, architect en mede-auteur van het onderzoek, Duzan
Doepel aan.
Na
deze feiten en cijfers stelde Manshanden de vraag: Hoe kun je als architect of
stedenbouwkundige zo bouwen dat het pand van de buren in waarde stijgt? Door
kwaliteit te leveren stijgt automatisch de waarde van de omgeving. Het voorbeeld
van ‘de Zwarte Parel’ in Rotterdam Charlois werd aan diverse tafels aangehaald.
Tevens werd aangeraden om investeringen in de groene en openbare ruimte in de
stad te stimuleren. Dit kan onder andere door de invoering van de FAR-bonus,
(Floor Area Ratio). Als een ontwikkelaar bijvoorbeeld zijn dakpark openbaar
toegankelijk maakt mag hij als beloning twee extra verdiepingen bijbouwen.
Bart Mispelblom Beyer van Tangram architecten sloot de avond af met een aantal
spraakmakende voorbeelden van binnenstedelijke verdichting. Zoals een
woningblok in IJburg, Crystal Court
in Amsterdam en de Cité in Rotterdam.
Op basis van ervaring opgedaan in deze projecten stelt hij dat de succesfactoren zijn: typologische
vernieuwing, flexibiliteit, aanpassingsvermogen, eenheid en identiteit. De
toekomst van binnenstedelijke verdichting ligt in het vormen van nieuwe
coalities, interdisciplinair denken en je durven te laten beïnvloeden aldus
Mispelblom Beyer.
De
avond eindigde daarmee hoopgevend voor stedelijke verdichting en de rol van de
architect en stedenbouwkundige hierin. Een proactieve houding blijkt
essentieel. Duzan Doepel noemde het voorbeeld van de duurzame Tequila Distilleerderij
in Mexico, waar alle deelnemende partijen in plaats van een vergoeding een
aandeel in de fabriek hebben gekregen. Op deze manier wordt betrokkenheid op de
lange termijn gestimuleerd. Deze nieuwe verdienmodellen en vormen van
investeren kunnen een oplossing zijn voor intelligent intensiveren.
Over het diner
Het ClubNAi-diner wordt georganiseerd door de Vrienden van het NAi in samenwerking met het NAi. Het ClubNAi-diner is een (netwerk)diner waarin een dertigtal leden van de Vriendenvereniging en personen uit het NAi-netwerk bij elkaar komen om samen te eten en in gesprek te gaan over een actueel onderwerp. Deze activiteit geeft de vrienden van het NAi de mogelijkheid elkaar intensiever te ontmoeten, te netwerken en met elkaar in discussie te gaan.
> Agenda lezingen & debatten
> Inschrijven voor lezingen
> Abonneren nieuwsbrief
> Archief
Lezing/debat/symposium
| NAi Rotterdam -
| 11/01/12
19:00
- 22:00
Hoe kunnen we de talrijke creatieve en innovatieve initiatieven van burgers en bedrijven optimaal benutten om de transitie naar een duurzame energiehuishouding te versnellen? Deze vraag stond centraal in het derde ClubNAi-diner met presentaties van o.a. Maarten Hajer, Arash Aazami en Jan Schouw.
> Lees meer...
Lezing/debat/symposium
02
april
2009
- 03
april
2009
|
Architect Christian Rapp (Rapp+Rapp) geeft op donderdag 2 april een lezing in de reeks Ambacht@NAi, georganiseerd door de Vrienden van het NAi i.s.m. het NAi. In deze reeks worden architecten uitgenodigd om te spreken over verschillende aspecten van hun vak, van concept tot uitvoering.
> Lees meer...
Lezing/debat/symposium
29
september
2011
20:00
|
Waar vijf jaar geleden nog maar een paar mensen over spraken is sinds kort gemeengoed geworden: elektrische auto's, zonnepanelen, windturbines en warmtenetten. Energie en energietechnieken zijn van een specialistisch, technisch milieuonderwerp geëvolueerd tot dagelijkse praktijk voor architecten. Hoe komt dat eigenlijk? Is energie inderdaad zo belangrijk? En wat staat ons nog te wachten?
> Lees meer...
Lezing/debat/symposium
02
februari
2012
20:00
|
Welke bijdrage kan de architectuur leveren aan de transitie
naar een duurzame energiehuishouding? Welke kansen ontstaan er als energie een
belangrijk uitgangspunt wordt van het ontwerp? In deze Architects Talk lieten
Paul de Ruiter en Florian Boer zien hoe zij het thema energie
vertaald zien in hun ontwerppraktijk.
> Lees meer...
Lezing/debat/symposium
08
december
2011
20:00
|
In 2020 moet Nederland in staat zijn minstens 6000 megawatt aan windenergie op land te genereren - dat staat in onze huidige energiedoelstellingen. Maar burgers maken zich zorgen: zullen grote windmolenparken het landschap niet enorm aantasten? Een goede ruimtelijke inpassing lijkt cruciaal om voldoende draagvlak te krijgen onder de bevolking. Hoe kan zo'n inpassing worden gerealiseerd? Het ontwerpen aan windenergie stond centraal in dit debat met o.a. Yttje Feddes, Hans van Houwelingen en Pros ten Hove.
> Lees meer...
Facebook