Studio for Unsolicited Architecture, Auditorium NAi, foto: Carel van Hees 2012
Een bid voor startbeeldplanning, een bid voor performatieve ruimten en een bid
voor een sportplein op de Rotterdamse Binnenrotte. Dat kregen het
publiek en (toekomstige) teampartners op dinsdag 17 januari in het NAi
aangeboden. De bids zijn het werk van drie teams die de afgelopen
maanden onder de
vleugels van de ‘Studio for Unsolicited Architecture’ werkten aan hun
onderzoeksvoorstellen. Moderator Farid Tabarki leidde het publiek langs
de verschillende presentaties.
Studio for Unsolicited Architecture
Het geloof in de kracht en innovatie van de architectuur stond deze avond centraal. Ole Bouman, die de avond opende, herinnerde ons er aan dat we trots moeten en mogen zijn op een professie die aan alle kanten lijkt te worden ingehaald door de realiteit van alledag. Economische malaise, restricties aan de creatieve kracht en een wegebbend geloof in de mogelijkheden van het vak waren redenen om te starten met de 'Studio for Unsolicited Architecture'. Een initiatief dat laat zien dat architecten wel degelijk een essentiële bijdrage kunnen leveren aan tal van maatschappelijke vraagstukken.
Presentaties
Tom Bergevoet van 'temp.architecture' presenteerde een voorstel voor een alternatieve wijze van gebiedsontwikkeling. Anders dan bij eindbeeldplanning, waar door een kleine groep mensen voor de komende jaren wordt vastgelegd binnen welke kaders er wat zal worden gebouwd, is het voorgestelde model van 'startbeeldplanning' op zoek naar flexibiliteit en (door)groeimogelijkheden. Daartoe wordt een proces voorgesteld dat kleinere stappen neemt. Bij elke nieuwe stap wordt met alle betrokkenen opnieuw overlegd en afgestemd welke ontwikkeling zal worden gerealiseerd. Daarmee zou het model meer op de almaar veranderende wereld kunnen inspelen en worden risico's in behapbare stukken opgeknipt. Het team van 'temp.architecture' en 'BBN Adviseurs' deed daartoe aanbevelingen op het gebied van financiële, procesmatige, juridische en ruimtelijke mechanismen die zouden kunnen worden ontwikkeld of worden aangepast om deze vorm van ontwikkelen mogelijk te maken. Zo zou bijvoorbeeld het oprekken van de juridische termijn waarop een bouwwerk met een tijdelijke bouwvergunning mag worden gebouwd van vijf naar twaalf jaar veel nieuwe initiatieven mogelijk kunnen maken. De voorgestelde mechanismen werden vervolgens middels diverse ontwerpschetsen getest op een proeflocatie op het Amsterdamse Zeeburgereiland. Het bidbook voor streefbeeldplanning werd door het team aangeboden aan Tjakko Smit, ontwikkelingsmanager bij 'Bouwfonds Ontwikkeling' en aan Marice de Lange, projectmanager 'Zeeburgereiland' van de gemeente Amsterdam. Beide waren geïnteresseerd in de kansen die de aangeboden methodiek wellicht zou kunnen bieden, en De Lange wist bovendien te melden dat de Amsterdamse gemeenteraad een pilot met tijdelijk bouwen op Zeeburgereiland had aangenomen.
Elsbeth Ronner presenteerde namens 'Lilith Ronner van Hooijdonk & Conditional Design' een onderzoek naar toekomstige openbare ruimten. Vertrekkend vanuit de vaststelling dat talrijke typen publieke ruimten tot enige decennia geleden het politieke en maatschappelijke debat en menselijke interactie mogelijk maakten, maar dat er vandaag de dag weinig publieke ruimten nog zo functioneren, stelt het team een nieuw type publieke ruimte voor: de performatieve ruimte. De performatieve ruimte is een ruimte waar de bezoeker op een positieve wijze geconfronteerd wordt met zichzelf en anderen en met de restricties en mogelijkheden die de ruimte biedt. De inspiratie voor dergelijke ideeën komen uit de performance art uit de jaren '60 en '70 van de vorige eeuw. Het bid van het team gaat er vanuit dat de publieke sfeer niet verloren is gegaan; ze is op websites als Facebook buitengewoon levendig. Het bid behelst dan ook de zoektocht naar een ruimtelijke inrichting van openbare ruimten die aanzet tot interactie, confrontatie en manipulatie.
Daartoe presenteerden ze twee voorstellen. Voor het Rotterdamse Museumpark werd een voorstel ontwikkeld met oprolbare matten die de tweedimensionale Europese vlag van 'OMA' die op het plein is geschilderd zal omvormen tot een driedimensionaal landschap. De matten kunnen worden opgekruld tot een chaise-longue, maar ook tot cocons. Het tweede voorstel was een landschap van bellen op een parkeerterrein op het voormalige Philips-terrein Strijp-S in Eindhoven. Door op diverse wijzen bellen aan te brengen zouden bezoekers onwillekeurig of juist bewust interactie met elkaar aangaan door bijvoorbeeld een bellen-symfonie uit te voeren. Het team bood haar bidbook aan een drietal partijen aan; voor het voorstel op Museumpark tekende Ole Bouman namens de Stichting Museumpark een intentieverklaring om te kijken of dit voorstel op termijn gerealiseerd zou kunnen worden. Voor het voorstel op Strijp-S tekenden projectmanager Alwin Beernink namens het consortium Park Strijp Beheer en Jan Schuijren van Flux/S international arts festival beide een intentieverklaring.
Oana Rades van het team 'Shift architecture urbanism' en 'Paul Zuidgeest Landschapsarchitectuur' begon haar presentatie met een kort overzicht van alle beloften die verscholen zitten in sport. Van "sociaal cement" tot het feit dat sporten leidt tot minder verzuim; beloften waar de stad Rotterdam bovendien stevig op inzet als we alle beleidsstukken mogen geloven, zo liet Rades zien. Veel van het sporten gebeurt echter op perifere locaties en zelden daadwerkelijk in het stedelijk weefsel. Het bid van het team heeft zich daarom gefocust op een binnenstedelijke locatie in het hart van de stad: de Binnenrotte. Een locatie die bovendien 4,5 dag ongebruikt en desolaat in de stad ligt omdat er dan geen markt gehouden wordt. Het voorstel Sportplein Binnenrotte zet daarom in op een herprogrammering van het plein: 4,5 dag als de sportlocatie van de stad en 1,5 dag als marktplein. Om dit dubbele gebruik te faciliteren heeft het team ontworpen aan de ruimtelijke componenten die hiervoor nodig zijn; zoals een sportveld dat omhoog gebracht kan worden op het moment dat er een markt is. Daarnaast zet het bid in op alliantie-vorming. Voor het succesvol realiseren van een binnenstedelijk sportplein zijn er meerdere partijen nodig die samenwerkend een impuls kunnen geven aan de beleidsdoelen van ieder op zich. Het team presenteerde een eerste alliantie die zij hebben opgezet. Ze hebben voor dit voorstel de steun van bewonersplatform Progroen, van de Richard Krajicek Foundation en van sportkoepel NOC*NSF. Het bidbook Sportplein Binnenrotte werd door het team aangeboden aan de potentiële partners: Eric van Veen van de Krajicek Foundation, Hanne Daanen van NOC*NSF en Ronald Goijen van Progroen waarna het het bidbook officieel overhandigd werd aan de aanwezige wethouders Louwes en Van Huffelen van de gemeente Rotterdam. Zij spraken hun waardering uit voor dit ambitieuze plan.
Toekomst
Henk Ovink, plaatsvervangend Directeur-generaal Ruimte van het ministerie van Infrastructuur en Milieu, keek na de presentaties terug op de ideëen die jaren geleden bij het opstellen van de huidige architectuurnota van de overheid werden ontwikkeld. Naar aanleiding van die nota werd het NAi onder meer gevraagd te kijken welke rol het kon spelen in het verder brengen van waardevolle ontwerpvoorstellen. Tijdens een korte reflectie op de drie voorstellen liet Ovink weten dat de plannen voor de verruiming van de periode van de tijdelijke bouwvergunning naar 10 jaar net naar de Tweede Kamer waren gestuurd. Het zorgdragen voor het tactiele en poëzie weliswaar geen opgave voor de rijksoverheid is, maar dat betekent niet dat we het belang er niet van moeten onderkennen. En in het licht van de Olympische ambities die nog altijd leven moet het binnenstedelijk sporten en de effecten hiervan zeker worden meegenomen in de verdere planvorming. Tot slot kwam Ovink terug op de opening van Ole Bouman en stelde dat we -mede gelet op de energie en de plannen van de avond- alle redenen hebben om te blijven geloven in architectuur en wat die professie kan veranderen en betekenen voor de samenleving.
door Michiel Raats, projectleider Studio for Unsolicited Architecture
> Agenda lezingen & debatten
> Inschrijven voor lezingen
> Abonneren nieuwsbrief
> Dossiers
> Archief
Lezing/debat/symposium
| NAi Rotterdam - Auditorium
| 17/01/12
20:00
- 22:00
De Studio for Unsolicited Architecture biedt een podium voor experiment en innovatie op het gebied van complexe maatschappelijke en ruimtelijke vraagstukken. De drie teams die de afgelopen maanden werkten in de Studio presenteerden op 17 januari elk hun onderzoek naar performatieve ruimten, binnenstedelijk sporten en alternatieve stedelijke ontwikkeling middels een bidbook. De bids verkennen de toekomstkansen van de voorstellen en werden overhandigt aan (toekomstige) partners van de teams.
> Lees meer...
De Studio for Unsolicited Architecture (SUA) creëert voor goede ontwerpideeën dé kans uitgevoerd te worden en brengt zo ontwerpers, beleidsmakers en de bouwwereld samen voor een beter georganiseerde wereld.
> Lees meer...
Gisteravond lanceerde het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) in de Dépendance van het Schieblock de Studio for Unsolicited Architecture (SUA). In deze Studio krijgen goede ontwerpideeën de kans uitgevoerd te worden. Te veel goede plannen, die de maatschappij centraal stellen, blijven nu op de plank liggen, signaleerde het NAi en zag een rol weggelegd voor een bemiddelende partij. De Studio koppelt de ontwerper direct aan vertegenwoordigers uit de financiële, commerciële, juridische of bestuurlijke wereld. Maar de Studio ondersteunt ook door een actieve lobby te starten, media-aandacht te vragen of door bij te dragen aan de aanscherping van het concept van het plan. Daarnaast organiseert de Studio met regelmaat presentaties, debatten en workshops.
> Lees meer...
ClubNAi biedt aan een breed publiek een platform voor discussie over de
ruimtelijke agenda. De Vrienden van het NAi organiseren in
samenwerking met het NAi een combinatie van levendige ontmoetingen in de
vorm van een diner met een pittig debat en presentaties. Daarnaast
krijgen discussies vervolg in een digitale omgeving op LinkedIn.
Meedoen? Meldt u aan bij ClubNAi op Linkedin
ClubNAi
is open voor iedereen die mee wil praten over de thema's van het NAi.
De diners zijn toegankelijk voor de leden van de Vrienden van het NAi.
Word vriend
> Lees meer...
De deuren van de Studio for Unsolicited Architecture zijn geopend. Hier krijgen goede ontwerpideeën de kans om uitgevoerd te worden. Teveel uitstekende plannen bleven op de plank liggen. Daarin moest verandering komen: NAi zag een rol weggelegd voor een bemiddelende partij.
> Lees meer...
