Kantoorgebouw De Brug in Rotterdam. Foto: Roel Backaert
Tentoonstelling | 31/05/07-31/07/07
Haaks op de 'verrommeling' van het Nederlandse landschap door de uitdijende verstedelijking staat een proces dat kan worden gekarakteriseerd als een implosie van de stad. Want terwijl de stedelijke expansie door de decentralisering van de ruimtelijke ordening niet meer in banen lijkt te leiden, vindt op veel plaatsen binnen de bestaande stad een tegengestelde beweging plaats van verdichting en intensivering. Nederland is niet ver verwijderd van een mogelijke bevolkingsdaling, maar in de bouwwoede is daar vreemd genoeg nog weinig of niets van te merken, zolang het aantal vierkante meters bebouwing per persoon dat de samenleving zich kan permitteren alleen maar toeneemt. Het NAi is door de Biënnale in Lissabon gevraagd een tentoonstelling te maken, waarbij heel specifiek het verzoek was om Hans Ibelings de tentoonstelling samen te laten stellen. Ibelings heeft dit concept opgesteld, in opdracht van het NAi. Deze tentoonstelling is momenteel beschikbaar en kan in andere musea of culturele instellingen worden getoond.
Implosie
Een consequentie van de implosie van de stad (niet te verwarren met stagnatie of stilstand) is dat in de Nederlandse stad oningevulde ruimte steeds schaarser wordt. Zelfs in Rotterdam waar de leegte sinds de verwoesting van het centrum in 1940 de genius loci heeft bepaald. Tot voor kort kende vrijwel elke Nederlandse stad een aanzienlijke hoeveelheid restruimtes, overgeschoten zones, in onbruik geraakte terreinen en andersoortige oningevulde leegte. Bovendien heeft het modernistische ideaal van openheid op veel plaatsten ingrijpende gevolgen had.
De afgelopen twee decennia is wat er aan leegte was of was ontworpen, in hoog tempo verdwenen: het is gevuld met bebouwing of met openbare ruimte die als een zwart gat alle openheid heeft opgeslokt. En wat nu nog niet is aangepakt, zal vermoedelijk de komende jaren onder handen worden genomen.
Deelnemers
Voor de Triënnale in Lissabon zijn de landen gevraagd mee te doen waarmee Portugal een historische band heeft (Mozambique, India, Angola) én de landen waarvan Portugal vindt dat ze op dit moment een bijzondere waarde vertegenwoordigen in het architectonische veld (Zwitserland, Spanje én Nederland).
Tentoonstelling
De tentoonstelling geeft een overzicht van de belangrijkste realisaties van de laatste vijftien jaar, en de belangrijkste projecten voor de komende jaren. Daarbij gaat het om de transformatie van voormalige industrie- en havengebieden, de verdichting van binnensteden, de vernieuwing van naoorlogse woonwijken en de intensivering van infrastructurele lijnen en knopen. Uiteenlopende strategieën komen aan bod: van een zorgvuldige reparatie van oude structuren in de door modernistische stedenbouw veranderde binnensteden, tot radicale nieuwe oplossingen, zoals overbouwingen en dubbel grondgebruik.
De tentoonstelling bestaat uit een overzicht van circa twintig projecten, en een serie foto's die de stedelijke implosies in beeld brengen. Een vouwblad met daarin een selectie van de projecten en een achtergrondartikel kan de expositie begeleiden.
Reisschema
31 mei - 31 juli 2007: Trienal de Arquitectura de Lisboa, Lissabon, Portugal
21 april - 21 mei 2009: Centrum Architektury Brno, Tsjechië
27 mei - 21 juni 2009: Galerie Jaroslava Fragnera Praag, Tsjechië
Interesse?
Het is mogelijk om deze tentoonstelling in uw museum of instelling te tonen. Heeft U interesse? Neem dan contact op met Fanny Smelik, coördinator internationale projecten, 010-4401290 of email.

De website Schatten van het NAi brengt het mooiste uit de NAi collectie samen. Wandel door de architectuurgeschiedenis van Nederland, met de tijdlijn, kaart of image cloud als uw gids.
> Naar de 'Schatten van het NAi'