_{> Robert van 't Hoff. Villa Henny, Huis ter Heide, 1916. Fotograaf: onbekend. Collectie NAi, archief HOFF p8}

April 2010 | In het Kröller-Müller Museum is een overzichtstentoonstelling ingericht over leven en werk van Robert van ’t Hoff (1887-1979). Een sociaal bewogen architect die De Stijl de rug toekeerde vanwege een tekort aan maatschappelijke betrokkenheid. Het NAi beheert het kleine archief van Van ’t Hoff, dat bijna in zijn geheel op de tentoonstelling te zien is.

In 1967 is voor het laatst een overzichtstentoonstelling gewijd aan Van ’t Hoff, in het Van Abbe museum in Eindhoven. Aanleiding voor deze nieuwe presentatie in Otterlo is de verwerving door het Kröller-Müller Museum van het complete interieur van zijn werkruimte in New Milton, Engeland. Een sobere constructie naar eigen ontwerp die hem de mogelijkheid bood om de wereld buiten te sluiten én er zijn visie op te ontwikkelen.

Betonnen woonhuis
Van ’t Hoff laat een bescheiden oeuvre na: na 1945 is hij niet meer als architect werkzaam geweest. Zijn belangrijkste werken maakte hij in de jaren tien, na zijn reis naar Amerika en zijn ontmoeting met Frank Lloyd Wright in 1914. Hij had toen al een architectenopleiding in Engeland achter de rug en zijn eerste zelfstandige ontwerpen uitgevoerd. Wright vormde de inspiratiebron voor een meer abstracte architectuur. In 1914 ontwierp Van ‘t Hoff Villa Henny in Huis ter Heide, dat bekend is geworden als het eerste betonnen woonhuis in Nederland. “De eerste maar tegelijk eigenstandige verwerking van Wrights bouwconceptie in Nederland.” (1) Hij leerde Theo van Doesburg en J.J. P. Oud kennen en sloot zich in 1917 aan bij avant-gardebeweging De Stijl.


_{> Robert van 't Hoff. Villa Henny, Huis ter Heide. Eerste verdieping en gevel woonkamerzijde. (Schaal 1:50), 1916. Collectie NAi, Archief HOFF p7}

De Stijl
Een jaar later verbrak hij die verbintenis alweer, omdat hij vond dat De Stijl te weinig maatschappelijke betrokkenheid toonde. De gevolgen van de Eerste Wereldoorlog, de woningnood en slechte leefomstandigheden sterkten van 't Hoff in zijn overtuiging dat radicale veranderingen nodig waren in de maatschappij. Hij ontwikkelde zich van socialist tot communist. Hij had hoge verwachtingen van de verbinding tussen avant-garde en revolutie, maar kwam tot de slotsom dat De Stijl er toch zuiver en alleen voor de kunst was.

New Milton
In 1923 reisde hij naar Engeland, waar hij contacten opbouwde met anarchisten en maatschappijkritische pamfletten publiceerde. Eind jaren twintig heeft hij enige tijd binnen een leefgemeenschap in Amerika gewoond, maar na onenigheid over een ontwerpopdracht keerde hij terug naar Nederland. In 1937 vestigde hij zich definitief in New Milton in Engeland. Daar leefde hij teruggetrokken, verrichtte onderhoudswerkzaamheden op een landgoed, maakte meubels en las sociaalkritische studies. Een niet uitgevoerd ontwerp uit 1945 voor een wooncommune was zijn laatste wapenfeit als architect.

Panelen
Tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft Van ’t Hoff het grootste deel van zijn archief vernietigd. Wel heeft hij elf panelen gemaakt die samen een overzicht van zijn oeuvre geven. In 1973 heeft het NAi (toen nog het NDB) deze panelen verworven, samen met enkele andere archivalia en zijn verzameling architectuurboeken. Behalve de panelen zijn verschillende andere stukken op de tentoonstelling te zien: foto’s van Van ’t Hoff uit het archief van Piet Elling, archiefbescheiden van tijdgenoten als Klaarhamer en Van Doesburg, en enkele stukken uit de bibliotheekcollectie, zoals afleveringen van het tijdschrift De Stijl.


_{> Robert van 't Hoff, Mr. Augustus John’s House, 1912. Collectie NAi, Archief HOFF p3}

Tentoonstelling en boek
De tentoonstelling Alles of Niets - Robert van ’t Hoff, architect van een nieuwe samenleving is te zien van 2 april tot 29 augustus 2010. Bij de tentoonstelling verschijnt een monografie over Van ’t Hoff, met een compleet werkenoverzicht en bijdragen van Dolf Broekhuizen, Evert van Straaten en Herman van Bergeijk. Het boek staat onder redactie van Dolf Broekhuizen – tevens samensteller van de tentoonstelling – en verschijnt bij NAi Publishers.


_{1) RH : Robert van 't Hoff. - Delft : TH Delft ; Eindhoven : Stedelijk van Abbemuseum, 1967. - 22 cm. Catalogus en affiche bij tentoonstelling 1967.}

Bruiklenen aanvragen

Stukken uit het archief en de bibliotheek van het NAi kunnen in bruikleen worden genomen ten behoeve van tentoonstellingen in binnen- en buitenland. Musea en andere culturele instellingen kunnen daartoe een aanvraag indienen bij de afdeling Collectie.
> Lees meer...

Blog: Van 't Hoff en Architectuur als Noodzaak

Op 1 april 2010 was ik te gast op de opening van de tentoonstelling Alles of niets - Robert van 't Hoff, architect van een nieuwe samenleving in het Kröller-Müller Museum in Otterlo. Van 't Hoff (1887-1979) is zonder twijfel een van de meest radicale architecten van de twintigste eeuw. Lang voordat wij het woord consuminderen uitvonden, wees Van 't Hoff ons 75 jaar geleden al op de negatieve gevolgen van massa-consumptie en extreem materialisme.
> Lees meer...

UN Studio

Tentoonstelling 26 mei 2002  - 29 september 2002 | Vanaf 26 mei t/m 29 september 2002 was in het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) de eerste uitgebreide overzichtstentoonstelling te zien van het werk van UN Studio, het internationaal bekende en toonaangevende Nederlandse architectenbureau van Ben van Berkel en Caroline Bos.
> Lees meer...

Fresher Facts

Tentoonstelling 03 december 2004  - 27 februari 2005 | De tentoonstelling 'Fresher Facts' presenteerde in 2004 werk van de vier finalisten van de AM NAi Prijs 2004: de prijs voor het beste gebouw van de afgelopen twee jaar, gerealiseerd door een jonge Nederlandse architect. De betrokken projecten werden belicht aan de hand van maquettes, tekeningen, videopresentaties en een door de bureaus zelf ontworpen installatie. Hierin was te zien hoe de projecten zijn ontstaan en hoe ze nu in hun context functioneren.
> Lees meer...

Zaal 1: Cuypers. Architectuur met een missie

Tentoonstelling 22 september 2007  - 03 februari 2008 | In het 2007/2008 was zowel in het NAi te Rotterdam als in het NAi Maastricht een grote overzichtstentoonstelling te zien waarin de veelzijdigheid van architect P.J.H. Cuypers, meester van de negentiende-eeuwse architectuur, werd belicht.
> Lees meer...