Aaron Betsky, toenmalig directeur van het NAi, houdt een toespraak tijdens de officiële overdracht van de Rotterdamse raadhuismaquettes. Foto: NAi/H. Kooyker, 2006.

Op 13 januari 2006 werden de Rotterdamse raadhuismaquettes officieel door de gemeente Rotterdam overgedragen aan het Nederlands Architectuurinstituut. Drie maquettes die ingezonden zijn op de Rotterdamse Raadhuisprijsvraag in 1913, en zestien detailmaquettes van het uitgevoerde ontwerp van Henri Evers. Plaats van handeling was het Open Maquettedepot van het NAi, waar de maquettes gerestaureerd worden.

Aaron Betsky, toenmalig directeur van het NAi, leidde een kleine afvaardiging van de gemeente Rotterdam rond langs de maquettes, onder wie toenmalig burgemeester Ivo Opstelten en de heer Stefan Hulman, die toen wethouder Kunstzaken en Vervoer was. Later in de middag ondertekenden wethouder en directeur het bruikleencontract, waarin de officiële overdracht van de maquettes aan het NAi werd bezegeld.

Verrijking
De verwerving van de Rotterdamse raadhuismaquettes betekent een substantiële verrijking van de collectie van het NAi. Het NAi bezit meer dan 800 archieven en ruim 1200 maquettes met betrekking tot de Nederlandse architectuur en stedenbouw. In deze collectie bevindt zich al één maquette van het Rotterdamse stadhuis: de prijsvraagmaquette van K.P.C. de Bazel. Met de toevoeging van de drie prijsvraagmaquettes van W. Kromhout, J. Stuyt en H. Evers, beschikt het NAi over vier monumentale maquettes uit 1913, die samen met de detailmaquettes van Evers een staalkaart vormen van de Nederlandse architectuur uit het begin van de vorige eeuw.

Beheer en onderzoek
Het NAi beheert eveneens de archieven van de architecten W. Kromhout, J. Stuyt en K.P.C. de Bazel en van vele architectuurprijsvragen en architectuurtentoonstellingen. Hierdoor bestaat er een relevante context voor beheer, onderzoek, restauratie en presentatie van deze maquettes. Onderzoek naar deze maquettes doet niet alleen een nieuw licht schijnen op de architectuurgeschiedenis aan het begin van de twintigste eeuw, maar ook op de vervaardiging en de functie van maquettes in die tijd.

Toegankelijk
De opname van de raadhuismaquettes in de collectie van het NAi betekent bovendien dat deze toegankelijk worden voor het publiek. In het prachtige restauratieatelier in het nieuwe Open Maquettedepot, zal een deskundig team van restauratoren de maquettes restaureren. Het NAi is er van overtuigd dat de verplaatsing van de maquettes van de donkere zolder van het stadhuis naar het heldere en lichte maquettedepot, het begin is van analyse en onderzoek waarin de betekenis van de raadhuismaquettes voor de Nederlandse architectuur steeds duidelijker wordt.