Tentoonstelling | NAi Rotterdam - Zaal 2 | 02/03/06-11/06/06

Wie kent niet de stalen buismeubels van Gispen? Of de Giso-lampen? Al 90 jaar bestaat de firma Gispen, die deze wereldberoemde meubels en lampen in de jaren '20 van de vorige eeuw op de markt bracht. Deze bekendheid is voor een groot deel te danken aan de wijze waarop de meubels in de markt werden gezet: toonaangevende fotografen en typografen vervaardigden de productcatalogi en het reclamedrukwerk voor de firma. In de tentoonstelling die het NAi in 2006 organiseerde ter ere van het jubileum van Gispen, stonden zwart-wit foto's, catalogi en affiches uit de jaren '20 en '30 centraal. Bovendien waren in de naast het NAi gelegen museumwoning Huis Sonneveld echte meubels en lampen van Gispen te zien.

Gispen in Rotterdam
Grondlegger W.H. Gispen (1890-1981) vestigde zijn bedrijf in 1916 in Rotterdam en verruilde in 1934 de Maasstad voor Culemborg. In de eerste 18 jaar bouwde de firma in Rotterdam een reputatie op van een bedrijf dat moderne lampen en meubels maakte die in geen enkel toonaangevend gebouw mochten ontbreken. Rotterdam, en vooral de Rotterdamse haven en industrie, had in de jaren '20 het economisch tij mee. Het interbellum leverde voor het Nieuwe Bouwen met name in Rotterdam enkele hoogtepunten van de Nederlandse architectuur op. Gispen richtte de interieurs van bijna al deze gebouwen in en stond met zijn producten midden in de doorbraak van het Nieuwe Bouwen. Hij onderhield nauwe contacten met de notabelen van Rotterdam en kreeg zijn opdrachten binnen een breed spectrum: het Raadhuis aan de Coolsingel, het interieur van de SS Nieuw Amsterdam, de bestuurskamer van het Feyenoordstadion en de Van Nellefabriek en het interieur van het woonhuis van Van der Leeuw.

Nieuwe Fotografie
Gispen gaf toonaangevende zogeheten Nieuwe Fotografen en Typografen als Jan Kamman en Paul Schuitema opdracht voor het vervaardigen van productcatalogi en reclamedrukwerk voor zijn bedrijf. In de moderne architectuur, fotografie, design en grafische vormgeving zochten ontwerpers nieuwe inspiratiebronnen en nieuwe beelden. Alle Nieuwe Fotografen sjouwden rond in de Rotterdamse havens en namen veelal onder verrassende nieuwe hoeken graansilo's en grote schepen voor hun lenzen. Nieuwe Fotografen benadrukten het functionele, het mechanische en het objectieve karakter van dit medium. Alles wat op het negatief stond, werd afgedrukt. De foto's kenmerkten zich door zakelijke en haarscherpe beelden, waarin geëxperimenteerd werd met ongebruikelijke gezichtspunten en afsnijdingen. Losse objecten konden realistisch, maar ook heel abstract zijn weergegeven. Het meest typerende voorbeeld van deze laatste categorie is bijvoorbeeld Paul Schuitema's fotoserie van Gispen bijzettafeltjes.

Nieuwe Typografie
De reclameactiviteiten van de Rotterdamse handel en industrie waren een onmiskenbare stimulans voor de modernisering van de typografie en vooral voor de Nieuwe Typografie. Nieuwe Vormgevers gaven het reclamedrukwerk van de commerciële bedrijven vorm. De Nieuwe Typografie was het grafische equivalent van het Nieuwe Bouwen. Met termen als 'elementaire typografie' en 'typo-foto' werd een geïntegreerd samengaan van nieuwe typografie met nieuwe fotografie aangeduid. De typografie werd ontdaan van alle overbodigheden en het overbrengen van de mededeling kreeg de hoogste prioriteit. Reclame diende het industriële product in haar naaktheid te laten zien. Asymmetrie werd geïntroduceerd, de letter werd schreefloos. Horizontale en verticale richtingen werden benadrukt; grote letters werden tegenover kleine geplaatst en vette tegenover magere. Dit louter om de functionaliteit, de helderheid en de leesbaarheid te vergroten.

Archief
Het NAi heeft het bedrijfsarchief van de firma Gispen in zijn collectie. In de tentoonstelling ter ere van het jubileum van Gispen stonden zwart-wit foto's, catalogi en affiches uit de jaren '20 en '30 centraal. Bovendien waren in de naast het NAi gelegen museumwoning Huis Sonneveld echte meubels en lampen van Gispen te zien.

GeWoon Architectuur
De tentoonstelling Gispen in Rotterdam was een thematentoonstelling van 'GeWoon Architectuur: woonomgevingen uit de collectie van het NAi'. Deze permanente tentoonstelling vertelde de geschiedenis van twee eeuwen wonen in Nederland.

De website Schatten van het NAi brengt het mooiste uit de NAi collectie samen. Wandel door de architectuurgeschiedenis van Nederland, met de tijdlijn, kaart of image cloud als uw gids.
> Naar de 'Schatten van het NAi'