Collectie, Web / digitaal | Petra van der Ree | 27-07-2010

_{> Studiemodel naar ontwerp van Rem Koolhaas voor Deux Bibliothèques Jussieu. Collectie NAi.}

De verzameling van 1300 maquettes neemt een bijzondere plaats in binnen de NAi collectie. Ze zijn driedimensionaal, ruimtelijk, en daardoor benaderen ze het meest ‘echte’ architectuur, zelfs al zijn het nog abstracte probeersels die in niets lijken op het uiteindelijk ontwerp. Waar technische tekeningen voor niet-ingewijden tamelijk onleesbaar zijn, kan iedereen uit de voeten met een maquette. Beschouw het als een visie of een fase in een ontwerpproces, of bekijk het als autonoom object waarop je je verbeelding los kunt laten.

Het is dan ook zonde dat juist deze collectie zich zo lastig laat tonen. In een tentoonstelling, zoals onlangs Strijd om de stad, komen ze natuurlijk uitstekend tot hun recht, maar als archiefstuk kunnen ze eigenlijk niet geraadpleegd worden (ze zijn vaak te kwetsbaar of onhandelbaar om ze uit de depots te lichten), en een foto geeft een goede indruk maar doet geen recht aan juist die ruimtelijkheid. Dat beperkt de toegankelijkheid van dit materiaal aanzienlijk.

In het verleden zijn veel maquettes gefotografeerd, in een serie, vanuit verschillende standpunten. Dat pad hebben we op een gegeven moment verlaten, wellicht juist vanwege de tekortkomingen van fotografische presentatie. Maar een alternatief is er nog niet. Wat je eigenlijk wilt, is maquettes als driedimensionale objecten weergeven via een digitaal platform. Laser scanning geeft indrukwekkende resultaten, maar vereist geavanceerde techniek en apparatuur, en is peperduur. Iets zegt me dat dat op dit moment ook geen begaanbare weg is. Daar moet natuurlijk nog onderzoek naar gedaan worden, maar ik ben toch eens begonnen bij technieken die we gewoon in huis zouden kunnen toepassen, zonder al te grote investeringen en specialistische kennis.

ARC 3d is een gratis webservice die werkt volgens een eenvoudig procede: je fotografeert je object volgens bepaalde richtlijnen. Je upload de foto’s naar de ARC 3d website. Daar wordt een 3D model van gefabriceerd, dat je vervolgens van de site kunt halen en met visualisatiesoftware (MeshLab, gratis en open source) verder kunt bewerken. Het is ontwikkeld door de universiteit van Leuven, en speciaal gericht op erfgoedinstellingen, omdat juist daar behoefte is aan goedkope, flexibele 3D reconstructiemogelijkheden. Het enige dat je nodig hebt is een digitale camera en een pc met internetverbinding. Het resultaat hangt voor het belangrijkste deel af van de kwaliteit van je foto’s. Het zou prachtig zijn als we de maquettefoto’s die we toch al hebben zouden kunnen gebruiken, maar ik vermoed dat die niet toereikend zijn. Ze zijn op zichzelf prima, maar er ontbreekt teveel informatie om er een 3D model van te kunnen bouwen. Daarbij is het ook zeer de vraag hoe deze software om gaat met min of meer open modellen. Dan wordt een deel van de maquette al snel aan het zicht onttrokken door onderdelen van de maquette zelf. Als er op de foto geen informatie staat over die onderdelen, dan kan die ook niet worden weergegeven in het uiteindelijke 3D model.

Een alternatief is de David 3D laser scanner. Het eerste concept van dit systeem is in 2006 gelanceerd door twee Duitse wetenschappers, verbonden aan het Institute for Robotics and Proces Control in Braunschweig. Je koopt een softwarepakket voor een paar honderd euro, waarbij je een camera/webcam en een laser nodig hebt. Verder bouw je een ‘calibratiehoek”, een achtergrond van twee panelen in een hoek van 90 graden met daarop een puntenpatroon (ook te downloaden) om de positie en oriëntatie van de camera in de ruimte te bepalen. De laser moet een lijn projecteren (geen punt). Je houdt de laser gewoon in je hand en strijkt de projectie over het object. Het resultaat zie je direct op je beeldscherm. Meerdere opnamen van verschillende kanten van het object kun je achteraf aan elkaar smeden tot een 3d model. Met de laatste versie is het overigens ook mogelijk om zonder panelen te werken, maar dan heb je een motorgestuurde laser nodig omdat de beweging veel meer precisie vereist.

Voor objecten als maquettes, waarvan we het overgrote deel makkelijk in een dergelijke opstelling kunnen plaatsen, lijkt de David scanner een optie die het overwegen waard is. Maquettes zijn goed, want onder gecontroleerde omstandigheden te fotograferen, dus ook ARC 3D zou een test waard kunnen zijn. Juist omdat je het verdere proces bijna geheel uitbesteedt. Er zijn inmiddels genoeg thuisknutselaars met deze methoden aan de slag gegaan, maar waar ik benieuwd naar ben is of er erfgoedinstellingen zijn die deze of misschien soortgelijke low-budget technieken gebruiken om hun objecten in 3D te digitaliseren. En wat de resultaten daarvan zijn. Ik heb ze vooralsnog niet kunnen vinden.

Zie ook de wiki van David, en een recensie van de David 3d Scanner starter KIT.

Zoeken in alle velden

Door: swodeKnoradar

Op: Gemakzuchtig architect? Very Interesting! Thank You<a href="http://ukegfvkwuergfku.com">!</a> > Lees meer...

Door: sander troost

Op: Sao Paulo vs. Drachten ha Jorn! leuk stukje! verder de volgende stelling, omdat ´leuk stukje´ wel heel makkelijk... > Lees meer...

Door: Marc

Op: Low cost 3D scannen ProFORMA (http://mi.eng.cam.ac.uk/~qp202/my_papers/BMVC09/) ziet er ook veelbelovend uit (maar als... > Lees meer...

Door: Teun

Op: Low cost 3D scannen Dag petra, Het spijt me maar ik moet uiteraard meteen aan UAR denken! Daar hebben we het proces ook... > Lees meer...

Door: Ferry Piekart

Op: UAR: wat, hoe en waarom? @Finn: er zijn nu 350 gebouwen van een digitaal laagje voorzien, maar dat gaat snel meer worden!... > Lees meer...

Door: Finn

Op: UAR: wat, hoe en waarom? Heb UAR app bekeken. Staat nog niet zoveel informatie in (R'dam) maar hopelijk komt er snel... > Lees meer...

Door: Peter van Erp

Op: Reislust (2) Ik wordt nu wel heel nieuwsgierig naar je eigen foto's van Sicilië.... > Lees meer...

Door: Vincent Luyendijk

Op: Een tentoonstelling als dropje Allereerst, wat goed dat jullie hier aan het bloggen zijn. Mooie vergelijking hoor tussen drop en... > Lees meer...

Door: Ferry

Op: Heilige huisjes Nederlanders strooien al snel met het woord 'populisme'. Gek genoeg altijd bij ontwerpen... > Lees meer...

Door: Sara

Op: Meer input, meer delen @Ferry: ik doelde ook niet zozeer op eeuwenoude perkamenten rollen (degelijk spul inderdaad ;-) maar... > Lees meer...