IMG_7951
Linked In Youtube Flickr RSS Contact Bezoek

FEEDBACK

Heeft u opmerkingen of vragen over de site? Leg ze voor aan de NAi webredactie.

UIT DE ETALAGE

Bekijk hier alle stukken die in de etalage van de Collectie hebben gestaan. Klik op één van de afbeeldingen om de diaserie te starten. Met de pijltjes bladert u door de verzameling.


F. Beyert. Plan voor recreatie op Schouwen-Duivenland, 1963. Collectie NAi / ABAM 788. Deze tekening is afkomstig uit het archief van de Academie voor Bouwkunst in Amsterdam. Het is een studieopdracht naar de recreatiemogelijkheden op Schouwen Duivenland en de aanleg van een watersportcentrum. Het archief van de Academie documenteert de geschiedenis van het hoofdstedelijke architectuuronderwijs, vanaf de eerste cursus voor voortgezet en hoger bouwkunde onderwijs, in 1908 geïnitieerd door architect W. Kromhout, tot de jaren negentig.
 F. Beyert. Plan voor recreatie op Schouwen-Duivenland, 1963. Collectie NAi / ABAM 788


Omslag tijdschrift Goed Wonen. Jrg. 3 (1950), 8. Collectie NAi, BIBL. Stichting Goed Wonen werd in 1946 opgericht ter bevordering van de wooncultuur onder brede lagen van de bevolking. Door voorlichting, het uitgeven van een tijdschrift en het inrichten van modelwoningen bonden ze de strijd aan tegen stijlloosheid, woningnood en materiaalschaarste. Tegen pompeuze meubelen, oud-Hollands eiken en propvolle vertrekken. Volgens de functionalistische principes van het Nieuwe Bouwen stond strak en sober, zuinig materiaalgebruik, machinale productie en betaalbaarheid hoog in het vaandel. Goed Wonen interieurs waren modern, luchtig, praktisch en goed schoon te houden.
 Omslag tijdschrift Goed Wonen. Jrg. 3 (1950), 8. Collectie NAi, BIBL


H. Hertzberger. Herhaalde wooneenheden Forum, 1959. Collectie NAi / MAQV 754. Een jeugdige en bevlogen Herman Hertzberger maakte in 1959 een opzienbarende studiemaquette van luciferdoosjes. Het laat een stapeling 'wooncellen' zien, de eenheid waaruit een woongebouw volgens Hertzberger bestaat. Een vrijstaande eengezinswoning is wellicht het ideaal van elke Nederlander, maar daar is simpelweg niet genoeg ruimte voor. En dus moeten we stapelen. De maquette laat door de herhaling van één basiseenheid een zekere monotonie zien, maar de schakeling van de doosjes staat ook voor variatie, waardoor er onverwachte ontmoetingen tussen mensen ontstaan. Hertzberger bekritiseert hiermee de eenvormige woningbouwpraktijk in de jaren vijftig.
H. Hertzberger. Herhaalde wooneenheden Forum, 1959. Collectie NAi / MAQV 754.




W. Kromhout. Interieur brouwerij Heineken, Rotterdam, 1922-1932. Collectie NAi / KROM 71. In 1922 werd architect Willem Kromhout gevraagd om orde te scheppen op het rommelige fabrieksterrein van de firma Heineken, die sinds 1873 in Rotterdam gevestigd was. Hij ontwierp de brouwerij (de ‘ziederij’), de kolentransporteur, de graansilo en een kantoorgebouw. Omdat de nieuwe gebouwen aan de rand van het terrein stonden, werd veel aandacht aan het uiterlijk ervan besteed. Zo heeft de brouwerij een indrukwekkende gevel die doet denken aan een scheepsboeg. De twee erkers lijken op ankergaten, en het spitse, naar voren hellende muurdeel op de kiel van een schip. Het complex is in de loop der tijd ingrijpend verbouwd en de ziederij werd zelfs geheel gesloopt. In 1979 echter besloot een Rotterdamse bouwmaatschappij tot een gedeeltelijk reconstructie van het gebouw.
 W. Kromhout. Interieur brouwerij Heineken, Rotterdam, 1922-1932. Collectie NAi / KROM 71


W. Kromhout. Brouwerij Heineken, Rotterdam, 1922-1932. Collectie NAi / KROM 71. In 1922 werd architect Willem Kromhout gevraagd om orde te scheppen op het rommelige fabrieksterrein van de firma Heineken, die sinds 1873 in Rotterdam gevestigd was. Hij ontwierp de brouwerij (de ‘ziederij’), de kolentransporteur, de graansilo en een kantoorgebouw. Omdat de nieuwe gebouwen aan de rand van het terrein stonden, werd veel aandacht aan het uiterlijk ervan besteed. Zo heeft de brouwerij een indrukwekkende gevel die doet denken aan een scheepsboeg. De twee erkers lijken op ankergaten, en het spitse, naar voren hellende muurdeel op de kiel van een schip. Het complex is in de loop der tijd ingrijpend verbouwd en de ziederij werd zelfs geheel gesloopt. In 1979 echter besloot een Rotterdamse bouwmaatschappij tot een gedeeltelijk reconstructie van het gebouw.
 W. Kromhout. Brouwerij Heineken, Rotterdam, 1922-1932. Collectie NAi / KROM 71


H. P. Berlage. Kroon voor een Electrisch Licht, z.j. Collectie NAi / BERL 251.002. Berlage heeft zich bij dit ontwerp laten inspireren door de Duitse bioloog Ernst Haeckel, die onderzoek deed naar kwallen en microscopisch kleine zeediertjes. Tussen 1899 en 1904 maakte hij honderden schetsen van de soms kleinste organismen. Door patronen en symmetrieën bloot te leggen toonde hij de strakke organisatie van natuurlijke vormen. Ze zijn vooral in de eerste helft van de twintigste eeuw van invloed geweest op kunst en architectuur vanwege de brug die ze slaan tussen kunst en wetenschap. Berlage trachtte in Haeckels eencellige organismen een meetkundig schema te vinden en stileerde ze binnen dit schema tot abstracte ornamenten. Op de tekening van Berlage is ook de natuurlijke vorm te zien waarop zijn ontwerp geïnspireerd is.
 H. P. Berlage. Kroon voor een Electrisch Licht, z.j. Collectie NAi / BERL 251.002.




H. Maaskant. Scholencomplex Technikon, 1955-1970. Collectie NAi / MAAX 3093. Technikon is gebouwd om zeven technische scholen onder te brengen in één groot verzamelgebouw. Maaskant ontwierp een ‘sporttoren’, een hoofdgebouw met aula en een tussengebouw, verbonden door een onderbouw. Maar een echte eenheid is het niet geworden. Zo zijn er geen collectieve entrees, gangen, trappen en kantines. Critici vonden dat een op deze wijze uitgevoerde samenvoeging eigenlijk zinloos was, maar gezien de strikte richtlijnen van overheidswege en de gefragmenteerde totstandkoming van het programma van eisen, is het niet alleen aan Maaskant te wijten dat er geen geïntegreerd schoolgebouw is ontstaan. De aula werd al bij oplevering een zelfstandig theater, nu het Hofpleintheater. Op de tekening is een impressie te zien van het kunstwerk van Karel Appel op de gevel.
 H. Maaskant. Scholencomplex Technikon, 1955-1970. Collectie NAi / MAAX 3093


Th. van Doesburg. Ciné-dancing in Aubette, Straatsburg, 1926-28. Collectie NAi / DOES AB5209 (boven) en AB 5206 (onder). In 1926 werd Van Doesburg door Hans Arp en Sophie Tauber betrokken bij de decoratie en inrichting van Aubette, een achttiende eeuws, neoclassicistisch amusementscomplex in Straatsburg. Het zou, naar voorbeeld van de grote Berlijnse uitgaansgelegenheden, vernieuwend en modern worden. Van Doesburg stond een integratie van ruimte, kleur en beweging voor ogen. Hij gebruikte daarom dezelfde lijnen, kleurvlakken en materialen voor het plafond als voor de wanden. Het is een van zijn bekendste projecten, die voor hemzelf echter op een teleurstelling uitliep. Financieel, maar ook artistiek, omdat hij op materieel gebied nogal wat concessies moest doen.
Th. van Doesburg. Ciné-dancing in Aubette, Straatsburg, 1926-28. Collectie NAi / DOES AB5209 (boven) en AB 5206 (onder).


Piet Blom. Russisch paleisje, Amersfoort, 1988-93. Collectie NAi / BLOM 189. Een van de merkwaardigste ontwerpen van Piet Blom is het Russische paleisje voor concertpianiste Yenna Prusha. Blom had zich altijd hard gemaakt voor een levendig, stedelijk milieu, met individuele woonhuizen hield hij zich niet bezig. Daarvoor was hij teveel communist, vond hij zelf. Maar hij vond ook dat hij niet de kans voorbij mocht laten gaan een sprookje te vertellen, en bovendien was het economische klimaat er niet naar om opdrachten af te slaan. Yenna Prusha was de echtgenote van de directeur van bouwbedrijf Wilma. Hij wilde voor zijn vrouw een Russisch paleisje, met typische kenmerken van gebouwen uit haar geboorteland, zoals de houten kerken met de karakteristieke uiendaken. Niet poenig, maar met een sobere uitstraling.
 Piet Blom. Russisch paleisje, Amersfoort, 1988-93. Collectie NAi / BLOM 189


H. Th. Wijdeveld. Mogelijk ontwerp voor stoffering van het SS Nieuw Amsterdam, ca. 1935. Collectie NAi / WIJD 454 Wijdeveld was behalve architect ook typograaf, decor- en interieurontwerper. Maar hij was vooral een visionair. Als aanhanger van de theosofie zocht hij naar een universele waarheid achter uiterlijke verschijnselen en de diepere bedoeling van woord, symbool en gebaar. Zijn interieurontwerpen voor het Stoomschip Nieuw Amsterdam verbeelden de zee en de schelp, als symbolen van de eeuwige cyclische scheppingskracht van de kosmos
 H. Th. Wijdeveld. Mogelijk ontwerp voor stoffering van het SS Nieuw Amsterdam, ca. 1935. Collectie NAi / WIJD 454


Theo van Doesburg en Cornelis van Eesteren, Parijs, 1923. Fotograaf onbekend. Voor het eerst gepubliceerd in De Stijl, 1924. Collectie NAi / EEST 10-1318. Deze foto is waarschijnlijk gemaakt tijdens de eerste samenwerking van Van Eesteren met De Stijl in 1923. Hieruit zouden de architectuurtekeningen en –modellen voortkomen die de Stijl architectuur internationaal op de kaart zette. In opdracht van galeriehouder Leonce Rosenberg ontwierpen leden van De Stijl een buitenhuis annex 'centrum van cultuur' in de omgeving van Parijs. Van Eesteren zou het gebouw (Hotel Particulière) ontwerpen, Mondriaan en Van Doesburg zouden het kleur geven en Rietveld zou de meubels ontwerpen. Samen met van Doesburg maakte Van Eesteren ook modellen en ontwerpen voor een Maison Particulière en een Maison d’artiste.
 Theo van Doesburg en Cornelis van Eesteren, Parijs, 1923. Fotograaf onbekend. Voor het eerst gepubliceerd in De Stijl, 1924. Collectie NAi / EEST 10-1318.



A. Staal. Reisschets van een Noord-Afrikaanse stad, 1936. Collectie NAi / STAA t22. Arthur Staal maakte na het winnen van de Prix de Rome in 1936 een lange reis door het Middellandse Zeegebied, op zijn motor, met fototoestel en schetsboek. Het werd geen gebruikelijke Prix de Rome reis naar het klassieke Italië. De Commissie van Toezicht van de Rijksacademie zag daarvan af in verband met de politieke situatie in Europa èn als ‘culturele’ straf voor Mussolini’s inval in Abessinië. Voor Staal werd een alternatieve reisroute vastgesteld. Hij reisde via Frankrijk en Spanje naar Marokko, Algerije en Tunesië en via Sicilië door naar Griekenland. Via Hongarije, Oostenrijk en Duitsland keerde hij terug naar Nederland.
 A. Staal. Reisschets van een Noord-Afrikaanse stad, 1936. Collectie NAi / STAA t22.


J.M.L. Lauweriks. Tegeltableau ‘L’Odorat’, z.j. Collectie NAi / LAUW 66. Met dit tableau verkondigt Lauweriks een belangrijk theosofisch dogma: het spirituele ontwaken van de mens in drie stadia, weergegeven door een combinatie van gestileerde vrouwenfiguren en theosofische symbolen, zoals de bloem. Begin twintigste eeuw werden veel kunstenaars aangetrokken door de denkbeelden van de theosofie, die stelt dat niet openbaring tot diepere kennis leidt, maar ontsluiering van oude waarheden, een mystiek, persoonlijk inzicht in de manier waarop het aardse met het goddelijke is verbonden. Ze zochten wegen om hun werk een diepere betekenis te geven, nu het verbeelden van de zichtbare werkelijkheid niet meer voldeed.
 J.M.L. Lauweriks. Tegeltableau ‘L’Odorat’, z.j. Collectie NAi / LAUW 66.



Van den Broek en Bakema. Centrale Bibliotheek Rotterdam, 1977-1983. Collectie NAi / BROX 2288. In 1977 werd een prijsvraag uitgeschreven voor een nieuwe bibliotheek. Twee Rotterdamse architecten streden om de opdracht en de eer: Carel Weeber en Jaap Bakema. Het werd een keuze tussen een open, uitnodigend gebouw dat de stad in zich opneemt zoals Bakema voorstelde, of juist een gesloten gebouw dat zich volledig van de stad afsluit, zoals in het ontwerp van Weeber. Maar de ophef die rond deze prijsvraag ontstond had vooral met onderlinge intriges te maken. Want de keuze voor het ontwerp van Bakema leek vooral ingegeven door de rancune van jurylid Aldo van Eyck jegens Carel Weeber, met wie hij eerder aan de TH Delft in conflict was geraakt. Of dat echt zo is, blijft speculeren, maar in ieder geval won Bakema, en niet Weeber.
 Van den Broek en Bakema. Centrale Bibliotheek Rotterdam, 1977-1983. Collectie NAi / BROX 2288.


G.F. La Croix. Chauffeurswoning, Zandvoort, 1917. Collectie NAi / TJUB VI.8. Over Guillaume Frédéric la Croix (1877-1923) is nooit veel gepubliceerd. Als architect van de Amsterdamse school is hij in de schaduw komen te staan van meer uitgesproken geestverwanten als Michel de Klerk en Piet Kramer. De kunsthistorische aandacht richtte zich vooral op de ruimtelijke, plastische architectuur, en minder op de vlakkere, decoratieve architectuur van La Croix, die verfijnd maar minder spectaculair was. Als zelfstandig architect heeft hij bovendien geen uitgebreid oeuvre opgebouwd: hij was eigenzinnig in zijn relatie met opdrachtgevers, en hij stierf al op 46-jarige leeftijd aan tuberculose.
 G.F. La Croix. Chauffeurswoning, Zandvoort, 1917. Collectie NAi / TJUB VI.8.




M. Duintjer. Nederlands Hervormde Opstandingskerk 'De Kolenkit'. Amsterdam, 1956. Collectie NAi / DUIN 241. Na de Tweede Wereldoorlog ontstond een grote behoefte aan nieuwe kerken, maar er was discussie over de vraag hoe deze bouwopgave ingevuld moest worden. Voorstanders van monumentaliteit en traditie als wezenlijke kenmerken van kerkelijke architectuur vonden dat kerken kathedralen moesten zijn, en geen veredelde gemeenschapshuizen. Tussen 1951 en 1964 bouwde Duintjer zes kerken in het kader van de Wederopbouw. Vier ‘bungalowkerken', eenvoudig en met platte daken, en twee ‘kathedraalkerken’. De Opstandingskerk is zo’n ‘kathedraal’. De muur is opgebouwd uit coulissen, waartussen van vloer tot plafond via verticale stroken daglicht naar binnenkomt. Het geeft het gebouw een bijna gotisch karakter.
 M. Duintjer. Nederlands Hervormde Opstandingskerk 'De Kolenkit'. Amsterdam, 1956. Collectie NAi / DUIN 241.


E. Cuypers. ‘Patria’, kolonie voor Indische verlofgangers, Den Haag, 1920. Collectie NAi / CUYZ 12. Ambtenaren in Nederlands-Indië mochten vanaf het begin van de 19de eeuw eens in de zes jaar op verlof. Met hun gezin konden ze een half jaar voor familiebezoek en vakantie naar Nederland. De meesten van hen streken neer in Den Haag, de meest Indische stad van Nederland. Desalniettemin voelden velen zich ontheemd. Ze waren gewend geraakt aan de Indische samenleving, omgangsvormen en leefgewoonten. Dat maakte ook het contact met familie soms moeizaam. Indische verlofgangers hadden daarom eigen verenigingen en een eigen tijdschrift. Om ze te kunnen huisvesten ontwierp Cuypers in 1920 een gezamenlijk onderkomen, de kolonie ‘Patria’ in Den Haag.
 E. Cuypers. ‘Patria’, kolonie voor Indische verlofgangers, Den Haag, 1920. Collectie NAi / CUYZ 12.




EESTC. van Eesteren. Prijsvraag bebouwing Rokin, Amsterdam, 1924. Collectie NAi / EEST 8_49. Het gemeentebestuur van Amsterdam schreef in 1924 een prijsvraag uit voor de herinrichting van het Rokin, met name het te dempen gedeelte tussen het Spui en de Dam. Om evenwicht te bieden aan de dominantie van voornamelijk horizontale accenten en om de verhouding tussen de hoogte van de bebouwing en de breedte van het nieuwe Rokin te herstellen, ontwierp hij op de hoek van het Rokin met het Spui een ‘torenhuis’. In het prijsvraagprogramma werd echter nadrukkelijk gevraagd om rekening te houden met de bestaande bebouwing, waardoor het ontwerp van Van Eesteren al bij de eerste ronde door de jury terzijde werd geschoven.
 C. van Eesteren. Prijsvraag bebouwing Rokin, Amsterdam, 1924. Collectie NAi / EEST 8_49.



John Habraken. Bouwstenen ‘World Bottle’ 1962. Collectie NAi / VOOV 195 Volgens overlevering kwam Freddy Heineken op het idee van de World Bottle, toen hij zag hoe op de Carribean sloppenwijken uit restmateriaal werden opgetrokken. Op zijn verzoek ontwierp John Habraken in 1962 een stapelbare fles. De ribbels op het glas en de hals in de bodem versterkten de constructie van het metselwerk. Het bleef bij een prototype. De marketingafdeling van de brouwerij was bang voor imagoschade. In 1975 kwam het bierflesje als bouwateriaal opnieuw in de belangstelling. Maar volgens critici zou de World Bottle niet het afvalprobleem oplossen, maar overmatig drankgebruik bevorderen. Mensen zouden meer bier kunnen gaan drinken in hun wens een huis te bouwen.
 John Habraken. Bouwstenen ‘World Bottle’ 1962. Collectie NAi / VOOV 195


Portret van K.P.C. de Bazel en zijn familie. Fotograaf onbekend. Collectie NAi / BAZE 1546. De archieven van het NAi zitten vol met foto’s uit het privéleven van architecten: vakantiekiekjes, huwelijksportretten, reisreportages en huiselijke tafereeltjes. Snapshots, maar ook foto’s waar meer of minder nadrukkelijk voor geposeerd is. Dit portret van Karel de Bazel, diens vrouw en vier dochters, is daar een mooi voorbeeld van. Zorgvuldig geënsceneerd, en met gebruik van even zorgvuldig uitgekozen attributen: een boek, een handwerkje, een pop. De foto ademt vlijt, deugdzaamheid, welstand en harmonie. De Bazel, afkomstig uit een eenvoudig milieu en begonnen als leerjongen bij een timmerman, is hier uitgegroeid tot een respectabel en gevierd architect, graveur, glaskunstenaar en meubelontwerper.
 Portret van K.P.C. de Bazel en zijn familie. Fotograaf onbekend. Collectie NAi / BAZE 1546.


A. Warners. Woningen Tuinstad Slotermeer (de Verfdoos), 1956. Collectie NAi / WARN 1. De strijd tussen architecten van de Amsterdamse School en het Nieuwe Bouwen, tussen traditionelen en modernisten, werd ook op het bureau van vader en zoon Warners gevoerd. De opdracht voor 96 woningen en 20 winkels in Slotermeer kregen zij samen, maar zonder het plotselinge overlijden van Warners sr. hadden de twee gebouwen vermoedelijk een minder modern en kleurig aanzien gekregen. Naast Mondriaan was Le Corbusier een grote inspiratiebron, en dan met name zijn Unité d’Habitation uit 1952. Dat toont zich onder andere in de betonnen dragers, de bonte kleuren en het gebruik van glas als wandbedekking. De Verfdoos is onlangs intensief gerenoveerd.
 A. Warners. Woningen Tuinstad Slotermeer (de Verfdoos), 1956. Collectie NAi / WARN 1


G.F. la Croix. Winkelgebouw ’t Woonhuys, Vijzelstraat/Herengracht, Amsterdam, 1916. Collectie NAi / TJUB VI-2. Dit ontwerp voor een winkelpand werd nooit gerealiseerd vanwege de verbreding van de Vijzelstraat. Van de ruime schadeloosstelling die opdrachtgever NV ‘t Woonhuys ontving, werd een aantal panden aan de Keizersgracht aangekocht. Hier verrees twee jaar later een nieuw winkelpand, naar ontwerp van Alphons Jacot, de vroegere werkgever van La Croix. Omdat dit pand gelijkenis vertoonde met het eerdere ontwerp van La Croix besloten diens verontwaardigde vrienden bij het genootschap Architectura et Amicitia het ontwerp alsnog in het blad Wendingen te publiceren. De tekening maakte later deel uit van de tentoonstelling ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van koningin Wilhelmina (1923). Het behoort daarmee tot de eerste stukken die in de collectie van het NAi zijn opgenomen.
 G.F. la Croix. Winkelgebouw ’t Woonhuys, Vijzelstraat/Herengracht, Amsterdam, 1916. Collectie NAi / TJUB VI-2.





Jo Coenen. Concertgebouw Brugge, 1999. Collectie NAi / MAQV 825. Niet uitgevoerd ontwerp voor een concertzaal in Brugge. De locatie vroeg om een gebouw dat de schaalsprong kon maken tussen het middeleeuwse centrum en een rondweg met enorme pleinen. Naar de oude stad en het park toe maakt dit ontwerp een kleinschalige indruk door de gebogen vormen een de detaillering van de gevels. Bovendien is een deel van het gebouw hier ‘zwevend’ waarbij het park zich voortzet tot onder het gebouw. Aan de pleinkant, waar een luie trap direct naar de binnenkant van het gebouw leidt, is het gebouw juist monumentaal. Het ontwerp dat wel werd uitgevoerd is van het Belgische architectenduo Paul Robbrecht en Hilde Daem.
 Jo Coenen. Concertgebouw Brugge, 1999. Collectie NAi / MAQV 825.




J.Th. J. Cuypers. Tegelvloeren van het Onze Lieve Vrouwe altaar in de St. Pancratiuskerk, Heerlen, 1900. Collectie NAi / CUBA t390. De Sint-Pancratiuskerk stamt uit de 12de eeuw. De ingrijpendste verbouwing vond plaats rond 1900-1903 onder verantwoordelijkheid van Jos Cuypers, geadviseerd door zijn vader Pierre Cuypers. Daarbij moest het neogotische koor uit 1863 wijken voor een nieuw koor in neoromaanse stijl. In diezelfde tijd werkte hij aan zijn beroemdste werk: de St. Bavo in Haarlem, met romaanse, maar ook Byzantijnse en Moorse elementen. Cuypers nam steeds meer afstand van de neogotische stijl waarin zijn vader hem had onderwezen, en vond een eigen, meer eclectische stijl.
 J.Th. J. Cuypers. Tegelvloeren van het Onze Lieve Vrouwe altaar in de St. Pancratiuskerk, Heerlen, 1900. Collectie NAi / CUBA t390.




Van den Broek en Bakema. Technische Universiteit Delft, 1956-1970. Collectie NAi / BROX 1140. Het faculteitsgebouw Bouwkunde was bijna veertig jaar lang een markante verschijning op de campus van de TU Delft, tot het in 2008 door brand werd verwoest. Het was een gebouw uit de functionalistische, nieuw-zakelijke traditie, een stroming die tegen de tijd dat het gebouw werd opgeleverd (1970), eigenlijk al over zijn hoogtepunt heen was. De open, flexibel indeelbare centrale hal sloot beter aan bij de tijdgeest en de democratiseringsbeweging van de jaren zeventig. De hal had het karakter van een openbare straat, met telefooncellen en plakzuilen, en fungeerde als ontmoetingsruimte voor studenten en docenten.
 Van den Broek en Bakema. Technische Universiteit Delft, 1956-1970. Collectie NAi / BROX 1140


W. Noorlander. Ceintuurtheater en Amsteltheater, Amsterdam, 1920-1921. Collectie NAi / NOOR s1 en s2. De bioscoop aan de Ceintuurbaan (links) ging open op 2 april 1921. Architect Willem Noorlander had er iets bijzonder van gemaakt: Amsterdamse Schoolachtig, maar dan niet in baksteen, maar in beton, met een expressieve gevel en Art Deco siersmeedwerk. Het was de eerste bioscoopzaal met een balkon dat niet steunde op het uitzicht belemmerende pilaren. De bioscoop sloot zijn deuren in 1970. Tegenwoordig biedt het onderdak aan een keukenwinkel.
 W. Noorlander. Ceintuurtheater en Amsteltheater, Amsterdam, 1920-1921. Collectie NAi / NOOR s1 en s2.




Wim Quist. Prijsvraagontwerp voor kantoorgebouw Nationale Nederlanden, 1986. Collectie NAi / PNNR p36. Voor de huisvesting van verzekeringsmaatschappij Nationale Nederlanden in Rotterdam werd in 1986 een meervoudige opdracht uitgeschreven. Daarvoor werden de architecten Bonnema, Coenen, Kraaijvanger, Van Mourik en Quist uitgenodigd. De opdracht bestond uit een complex van twee afzonderlijk te gebruiken kantoorgebouwen, een faciliteitengebouw en parkeerplaatsen. Het ontwerp van Abe Bonnema werd uiteindelijk gekozen en gerealiseerd. Het werd de Delftse Poort, dat met 155m het hoogste kantoorgebouw van Nederland was. Sinds 2009 is dat de Maastoren (165m), ook in Rotterdam.
 Wim Quist. Prijsvraagontwerp voor kantoorgebouw Nationale Nederlanden, 1986. Collectie NAi / PNNR p36.




Catalogusomslag firma Gispen, 1959. Collectie NAi / GISP 385. Als ontwerper had W.H. Gispen grote waardering voor ambachtelijke schoonheid en vakmanschap, maar gaandeweg voelde hij steeds meer voor de esthetiek van langs machinale weg voortgebrachte producten. Al halverwege de jaren twintig werden zijn Giso lampen seriematig geproduceerd. Daarmee sloot hij aan bij de ideeën van Bauhaus over de eenheid van kunst en technologie. In 1994 werden de rudimenten van het bedrijfsarchief van Gispen aan het NAi overgedragen. Een belangrijk deel daarvan wordt gevormd door ca 200 productcatalogi voor bronswerk, lampen en meubels. Ze vormen een onmisbare bron bij het identificeren en dateren van de honderden producten die de firma voortbracht.
 Catalogusomslag firma Gispen, 1959. Collectie NAi / GISP 385.



M.A. en J. van Nieukerken. Tegels voor de Bataafsche Petroleum Maatschappij, Den haag, 1917. Collectie NAi / NIEU 270. Ondanks de opkomst van moderne stromingen als het functionalisme, bleven de gebroeders van Nieukerken stug vasthouden aan hun traditionele, ambachtelijke en historiserende architectuur. Het Algemeen Handelsblad schreef in 1925 over De Bataafsche Petroleum Maatschappij: “Wij zijn allerminst bewonderaars van het namaak-antiek der heren Van Nieukerken en wij blijven het zeer betreuren dat de Bataafsche [..] niet heeft begrepen hoe onzinnig het is om een hypermodern bedrijf te steken in een architectuur, nagemaakt naar sjablonen van een sinds drie eeuwen uitgestorven tijd.”
 M.A. en J. van Nieukerken. Tegels voor de Bataafsche Petroleum Maatschappij, Den haag, 1917. Collectie NAi / NIEU 270.




E.A. von Blitz. Diner op Kasteel de Haar, 1893. Collectie NAi / HAAR ph789. De restauratie van Kasteel de Haar is gedetailleerd vastgelegd in talloze foto’s, van de ruïneuze staat tot de glorieuze voltooing. Deze foto is genomen tijdens een feestelijke bijeenkomst op 3 juli 1893. Architect P.J.H. Cuypers had een luxieus diner in middeleeuwse stijl georganiseerd voor zijn opdrachtgevers, Baron van Zuylen van Nijevelt de Haar en barones Hélène de Rothschild, om hen te overtuigen van zijn restauratieplannen. De foto is ernstig beschadigd, maar hij blijft prachtig, niet in het minst vanwege de eetbare maquette van Kasteel de Haar die op de rijkgedecoreerde tafel staat: een geweldig suikerbakkerstuk, dat het huis Ter Haar voorstelt, opgerezen uit het puin.
E.A. von Blitz. Diner op Kasteel de Haar, 1893. Collectie NAi / HAAR ph789.



J.L.M. Lauweriks. Interieur tentoonstelling Deutscher Werkbund, Keulen, 1914. Collectie NAi / LAUW 27. De Deutscher Werkbund was in 1907 in Munchen opgericht door architecten en ontwerpers. Ze streefden naar verbetering van het kunstnijverheidsonderwijs en hogere kwaliteit van producten door hechtere banden te smeden tussen kunst en industrie. Ze stonden daarmee aan de wieg van het latere Bauhaus. In Keulen werd theaterbouw van Henry van de Velde getoond, een modelfabriek van Aldolf Meyer en Walter Gropius en het glazen paviljoen van Bruno Taut. De ruimte die Lauweriks ter beschikking kreeg had ook gordijnstoffen te exposeren. Hij bekleedde daarmee wanden en plafond om de provisorische bouw van de hoofdhal aan het oog te onttrekken.
 J.L.M. Lauweriks. Interieur tentoonstelling Deutscher Werkbund, Keulen, 1914. Collectie NAi / LAUW 27.



J.B. Bakema. Uitkijktoren ‘Euromast’ Rotterdam, 1958. Collectie NAi / MAQV 1144. Bakema ontwierp de 125 meter hoge uitzichttoren ter gelegenheid van de eerste Internationale Tuinbouwtentoonstelling Floriade, die in 1960 in Rotterdam werd georganiseerd. Hij baseerde zijn idee voor het bouwwerk op de Wolkenbügelprojecten van El Lissitzky uit de jaren twintig. Zoals de Wolkenbügels als stadspoorten toegang gaven tot het nieuwe Groot Moskou, zo zou de Euromast toegang geven tot het wederopgebouwde Rotterdam. De vier uitkijkposten liggen op verschillende niveaus en zijn in verschillende richtingen georiënteerd, zodat ze elk uitzicht bieden op een specifiek deel van de omgeving. Bakema's ontwerp voor de Euromast is niet uitgevoerd; het gemeentebestuur gaf de voorkeur aan dat van H. A. Maaskant.
 J.B. Bakema. Uitkijktoren ‘Euromast’ Rotterdam, 1958. Collectie NAi / MAQV 1144.




M. de Klerk. Omslag voor het tijdschrift Wendingen. Collectie NAi / KLER 1241. Michel de Klerk, architect en begenadigd tekenaar, ontwierp voor verschillende bedrijven en evenementen posters en drukwerk, zoals voor de Internationale Gastentoonstelling, voor het bureau Toeristenverkeer in Den Haag en voor de Dierenbescherming. Voor het tijdschrift Wendingen, beroemd vanwege de prachtige vormgeving en typografie, ontwierp hij verschillende omslagen.
 M. de Klerk. Omslag voor het tijdschrift Wendingen. Collectie NAi / KLER 1241.



I. Israels. Portret van architect Jan Wils, 1930. Collectie NAi / ARCH wl2. Isaac Israels (1865-1934) behoorde tot de Amsterdamse Impressionisten. Hij was befaamd om zijn schilderijen van het turbulente Parijse nachtleven, maar ook om de strand- en duingezichten die hij in Scheveningen maakte. Na verblijven in Londen en Parijs keerde hij in 1923 terug naar Den Haag. Vermoedelijk kende hij Jan Wils als architect van het Olympisch Stadion in Amsterdam. In 1928 won Israels op het kunsttoernooi van de Spelen een gouden medaille in de categorie schilderkunst. Wils zelf behaalde de eerste prijs op het onderdeel Bouwkunst voor zijn ontwerp van het stadion.
I. Israels. Portret van architect Jan Wils, 1930. Collectie NAi / ARCH wl2.




K.P.C. de Bazel. Glasmozaïek voor de Nederlandsche Handel-maatschappij in Amsterdam, 1922. Collectie NAi / BAZE 952. Zoals bij alle opdrachten besteedde De Bazel veel aandacht aan de detaillering en verfijning van zowel het exterieur als het interieur. Voor het gebouw aan de Vijzelstraat ontwierp hij talloze interieuronderdelen, zoals de veelkleurige vloermozaïken, luchtroosteromlijstingen, keramische wijzerplaten, telefooncellen, de inrichting van de werkkamers en zelfs het bestek en servies van de Nederlandsche Handel-Maatschappij. Het gebouw was een Gesammtkunstwerk, dat eeuwigheidswaarde moest krijgen door tijdgebonden stijlen te overstijgen. Het werd zijn beroemdste werk, maar De Bazel, die in 1923 overleed, heeft het nooit in voltooide staat gezien.
 K.P.C. de Bazel. Glasmozaïek voor de Nederlandsche Handel-maatschappij in Amsterdam, 1922. Collectie NAi / BAZE 952.




H. Th. Wijdeveld. Hoogbouw in een park, ca. 1920. Collectie NAi / WIJD 347. Begin jaren twintig schetste Wijdeveld een utopsich toekomstbeeld met tekeningen van hoogbouw in een parkachtige omgeving. ‘En wie zal zeggen, of die ten hemel stijgende Torenhuizen, die nu alleen handel en geld dienen, niet opgroeien om de menschheid in afzienbare toekomst tot woning te dienen?'. Met deze woorden opende Hendrik Wijdeveld in 1923 het door hem samengestelde themanummer van Wendingen over Torenhuizen. Ze zijn illustratief voor de wijze waarop aan het begin van de jaren twintig in Nederland naar hoogbouw werd gekeken. De Skyscraper die in Amerika vooral voor de bouw van kantoren een succesvolle bouwwijze bleek, werd in Nederland beschouwd als mogelijke oplossing voor het volkshuisvestingsvraagstuk.
 H. Th. Wijdeveld. Hoogbouw in een park, ca. 1920. Collectie NAi / WIJD 347


Piet Mondriaan in zijn atelier, z.j. Fotograaf onbekend. Collectie NAi / KARS E3-238. Charles Karsten trok zich in 1949 terug uit het architectenbureau dat hij samen had met Ben Merkelbach, om zich te wijden aan de beeldende kunst. Zijn passie voor kunst was al in zijn jeugd gewekt: het gezin Karsten had regelmatig kunstenaars over de vloer, onder wie Piet Mondriaan en Kurt Schwitters. Het archief van Karsten is vooral zo bijzonder, omdat hij enorm veel documentatie verzamelde over kunst: publicaties, correspondentie en foto’s over architectuur, schilderkunst, beeldhouwkunst, tentoonstellingen, groeperingen en individuele kunstenaars. Het geeft een prachtig overzicht van de moderne kunst in de twintigste eeuw.
 Piet Mondriaan in zijn atelier, z.j. Fotograaf onbekend. Collectie NAi / KARS E3-238


Adriaan Geuze. Groot Mijdrecht Polder, 1989. Collectie NAi / TLOC1. Adriaan Geuze, een van de deelnemers aan een serie seminars en tentoonstellingen over landschapsarchitectuur, stelde voor om het veenweidegebied rond Vinkeveen voor een deel om te zetten in water. Eigenaren van stukken land zouden daartoe door de overheid verplicht moeten worden. Op enkele eilanden die gespaard zouden blijven voorzag Geuze bebouwing waarbij zelfs hoogbouw tot de mogelijkheden behoorde. Met deze gedachteoefening tornde Geuze aan diverse tradities op het gebied van ruimtelijke ordening in Nederland, zoals inpoldering, bescherming van land tegen water en het ontzien van het Groene Hart.
 Adriaan Geuze. Groot Mijdrecht Polder, 1989. Collectie NAi / TLOC 1.




Jan Wils en O. Rosendahl. City Theater Amsterdam, 1935. Fotograaf onbekend. Collectie NAI \ TENT n27. In 1935 was het City Theater het grootste bioscoopgebouw van Nederland. Een stalen skelet met grote glasvlakken en een met glas omhulde toren gaf het gebouw vooral ‘s avonds een spectaculair aanzicht. Het interieur was van een ongekende luxe. De rijk vormgegeven ingang moest de bezoekers voorbereiden op de overgang van het alledaagse naar de droomwereld van Hollywood. Met vooruitziende blik merkte Wils echter op, dat de bioscoopvoorstelling teveel op één lijn werd gezet met een toneelvoorstelling en dat de architectuur zich daar noodgedwongen bij aansloot. Pas als film als kunstvorm aan zelfstandigheid wint, zou er een zuiverder architectonische verbeelding van het bioscoopgebouw mogelijk zijn.
 Jan Wils en O. Rosendahl. City Theater Amsterdam, 1935. Fotograaf onbekend. Collectie NAI \ TENT n27.




J.A. Brinkman en L.C. van der Vlugt. Feyenoord Stadion Rotterdam, 1934. Collectie NAi / BROX 290t1. Brinkman en Van der Vlugt hadden aanvankelijk weinig vertrouwen in het welslagen van dit grootschalige project: de ambities van het bestuur waren torenhoog, terwijl de wereld in crisis verkeerde. De steun van Rotterdamse notabelen, industriëlen en havenbaronnen trok ze over de streep. Het stadion is opgetrokken rond een staalskelet. In de crisisjaren werd steeds meer staal gebruikt: arbeidskrachten waren goedkoper dan bouwmaterialen, dus arbeidsintensieve constructies genoten de voorkeur. Het stadion dankt zijn faam aan de vloeiende lijnen en het open karakter. De bovenste ring lijkt te zweven boven de onderste laag tribunes, met daartussen een ring van licht.
 J.A. Brinkman en L.C. van der Vlugt. Feyenoord Stadion Rotterdam, 1934. Collectie NAi / BROX 290t1.



Piet Blom. Kubuswoningen Helmond, 1972. Collectie NAi / MAQV 0694. In 1972 ontwierp Piet Blom voor de gemeente Helmond een cultureel centrum omgeven door woningen. Geïnspireerd door de bosrijke omgeving bedacht hij 183 woningen die als bomen samen een ‘bos’ zouden vormen. De gekantelde kubussen staan op zeshoekige pilaren. De ruimte onder de woningen diende als openbaar gebied. Blom wilde een soort dorp binnen de stad creëren, een veilige omgeving waarin verschillende functies waren ondergebracht. De schuine ramen in de huizen zou de interactie tussen het private en openbare leven ten goede komen. Uiteindelijk werden er 18 woningen gerealiseerd rond cultureel centrum ’t Speelhuis, dat ook uit kubussen was opgebouwd. Begin jaren tachtig werden de 38 kubuswoningen over de Blaak in Rotterdam opgeleverd.
 Piet Blom. Kubuswoningen Helmond, 1972. Collectie NAi / MAQV 0694.


Henri. E. van den Pauwert. Lichtreclame toren in Groningen, z.j. Fotograaf onbekend. Collectie NAi / TENT n227 Van den Pauwert werkte van 1929 tot 1940 bij het lichtadviescentrum van ingenieur L.Ch. Kalff, vormgever en lichtarchitect van Philips. Het centrum (LIBU) werd opgericht vanwege de sterke opkomst van lichttechnische mogelijkheden binnen de architectuur. LIBU ijverde voor een kunstzinnige toepassing van licht binnen het architectonische geheel, en organiseerde talrijke ‘lichtweken’ ter ondersteuning van die visie, onder andere in Amsterdam, Utrecht en Groningen. Historische gebouwen werden verlicht en de straten werden versierd met feestelijke lichtornamenten. Het LIBU verzorgde ook lichtshows op de wereldtentoonstellingen van Barcelona (1929), Antwerpen (1930) en Parijs (1931).
 Henri. E. van den Pauwert. Lichtreclame toren in Groningen, z.j. Fotograaf onbekend. Collectie NAi / TENT n227


D. Greiner. Openbare Leeszaal Betondorp, 1925. Collectie NAi / GREI 18. Vlak na de Eerste Wereldoorlog was er een groot tekort aan goedkope woningen, aan geschoolde bouwvakkers en aan betaalbare bouwmaterialen als baksteen. Daarom werd er tussen 1923 en 1925 aan de rand van Amsterdam geëxperimenteerd met de toepassing van beton in de volkshuisvesting. Het stedenbouwkundig plan was gebaseerd op de tuinstad, ruim opgezet en met veel groen in de vorm van plantsoenen en hofjes. De bibliotheek van Greiner staat op het centrale plein van de wijk, waar de belangrijkste straten op uitkomen.
D. Greiner. Openbare Leeszaal Betondorp, 1925. Collectie NAi / GREI 18.


J. Wils. Trappenhal in het huis voor ongehuwde vrouwen, 1921. Collectie NAi / WILS 1470. In 1920 werd Jan Wils door de vereniging Ons Huis aangewezen als architect voor een tehuis voor ongehuwde vrouwen in Den Haag, grenzend aan de tuinstadwijk Papaverhof, eveneens van Wils. De krant ‘Het Vaderland’ schreef over zijn ontwerp: “Er is uitgegaan van de gedachte zoo weinig mogelijk inbreuk te maken op het individueele leven en iedere gedachte aan een gesticht of armenhofje moest verbannen worden. Daardoor heeft het geheel meer van een groote flat dan van een stichting.”
 J. Wils. Trappenhal in het huis voor ongehuwde vrouwen, 1921. Collectie NAi / WILS 1470.


Teun Verstand. Maquette van een onbekend ontwerp. Collectie NAi / MAQV 0996. Een aantal van de mooiste en wonderlijkste maquettes uit de collectie zijn van de hand van Teun Verstand (1948-2003). Hij maakte zijn maquettes graag van ongewone materialen, zoals houten kralen, veren, wasknijpers en luciferdoosjes. Deze constructie is gemaakt van golfkarton, plexiglas en eierschalen. Een fraaie blikvanger, maar extreem fragiel, kwetsbaar en moeilijk te conserveren.
 Teun Verstand. Maquette van een onbekend ontwerp, z.j. Collectie NAi / MAQV 0996.


J.L.M. Lauweriks. Interieur tentoonstelling Christelijke Kunst, Düsseldorf, 1910. Collectie NAi / LAUW 10. In 1909 ontwierp Lauweriks, architect, theosoof en vormgever, de interieurs voor de tentoonstelling van Christelijke kunst in Düsseldorf. Het labyrinthachtige lijnenspel op deze tekening wordt zijn handelsmerk: het is terug te vinden in decoraties, hekwerken, glas-in-lood ramen en visitekaartjes. Lauweriks was een invloedrijke figuur in de periode tussen Jugendstil en Bauhaus. Het labyrinthmotief zie je later ook terug in bijvoorbeeld het werk van J.J. P. Oud (directiekeet Oud Mathenesse, 1922) en De Bazel (Nederlandse Handelmaatschappij Amsterdam, 1919-1926).
J.L.M. Lauweriks. Interieur tentoonstelling Christelijke Kunst, Düsseldorf, 1910. Collectie NAi / LAUW 10.


J.C. van Epen. Wolkenkrabbers, ca. 1926. Collectie NAi / EPEN t275-t287. De socialist Van Epen wilde arbeiders een betere leefomgeving bieden in goedkoop geproduceerde woningen. Zijn wolkenkrabbers kunnen opgevat worden als mijmeringen over de mogelijkheden daartoe, maar hij is tegelijkertijd huiverig voor zijn eigen creaties. Tijdens een voordracht in 1926 zei hij: “Hoe meer verdiepingen des te meer geld kan men verdienen op datzelfde stukje grond. De arbeider zoekt naar goedkoop, dus hoe hooger hij woont des te goedkoper. Straks zal ik u die wolkenkrabbers laten zien en daar zijn prachtige monumentale bouwwerken bij met enorme schaduwpartijen. Uit een kunstenaarsoog gezien vind ik ze prachtig…, maar als ik denk aan de bewoonbaarheid dan ben ik blij dat ik in mijn huisje aan het bosch woon.”
J.C. van Epen. Wolkenkrabbers, ca. 1926. Collectie NAi / EPEN t275-t287


Onbekend. Overkapping Centraal Station Amsterdam, z.j. Collectie NAi / CENT ph4. Met de bouw van het Centraal Station werd begonnen in 1882. Tot die tijd was het gebruikelijk om stationsbouw over te laten aan ingenieurs van het departement van Waterstaat. Voor het Centraal Station werd voor het eerst een architect aangetrokken, vanwege de gevoelige stedenbouwkundige context en het nationale belang van het project. Wel was er nog een strikte scheiding der taken: Cuypers hield zich als architect bezig met het stationsgebouw en de decoraties, belangrijke constructieve elementen zoals fundering en overkappingen kwamen voor rekening van de hoofdingenieur van de Staatsspoorwegen, J. Leijds.
 Fotograaf onbekend. Overkapping Centraal Station Amsterdam, z.j. Collectie NAi / CENT ph4.



C. van Eesteren. Woonhuis aan een grote rivier, 1923-24 Collectie NAi / EEST 3-226. Dit woonhuis is een ontwerp dat Van Eesteren maakte voor zijn ouders in Alblasserdam. Ze wilden verhuizen omdat de broer van Van Eesteren ging trouwen en het ouderlijk huis zou betrekken. Toen het ontwerp klaar was, waren zijn ouders ondertussen naar Den Haag verhuisd. Op verzoek van zijn vader tekende hij vervolgens een woning in villawijk Zorgvliet. Geen van beide ontwerpen is uitgevoerd, omdat zijn ouders uiteindelijk besloten een bestaande woning te kopen. Voor dit huis mocht van Eesteren wel de garage ontwerpen. De tekening daarvoor stuurde hij naar Van Doesburg, die hij vroeg een kleurontwerp te maken ‘dat de hele buurt aan het schrikken zou brengen.’
C. van Eesteren. Woonhuis aan een grote rivier, 1923-24. Collectie NAi / EEST 3-226.



B.T. Boeyinga. Ontwerp voor regeringsgebouwen op de kop van de Minervalaan in Amsterdam. Collectie NAi / BOEY t5. In 1919 studeerde Boeyinga af aan de VHBO (Voortgezet en Hooger Bouwkunst Onderricht). Deze studie werd vaak afgesloten met monumentale fantasieopdrachten voor concertzalen, regeringsgebouwen of academiegebouwen, waarvoor Berlage’s Pantheon der Menscheid min of meer model stond. Regelmatig werd in die tijd met het idee gespeeld de regeringszetel van Den Haag naar Amsterdam te verhuizen.
 B.T. Boeyinga. Ontwerp voor regeringsgebouwen op de kop van de Minervalaan in Amsterdam. Collectie NAi / BOEY t5


P. Zwart. Bank voor Metz & Co., z.j. Collectie NAi / ZWAR 113. Piet Zwart begon zijn carrière als tekenaar bij H.P. Berlage en Jan Wils. Later legde hij zich toe op interieurontwerp (oa de Bruynzeelkeuken) en grafisch werk, herkenbaar door het gebruik van fotomontages, geometrische vormen en diagonale belettering. De firma Metz & Co., een warenhuis gespecialiseerd in woninginrichting, had een fijne neus voor moderne vormgeving. De samenwerking met ontwerpers als Rietveld, Oud, Le Corbusier, Mies van der Rohe en Bart van der Leck bracht het bedrijf in de jaren twintig tot grote bloei.
 P. Zwart. Bank voor Metz & Co., z.j. Collectie NAi / ZWAR 113


M. de Klerk. Volkswoningen Spaardammerplantsoen, 1914. Collectie NAi / EIBI t244 De Spaarndammerbuurt was aan het eind van de negentiende eeuw opgezet voor de arbeiders in de nabijgelegen nieuwe havens. Als gevolg van de woningwet werd het stratenplan aangepast en werden plantsoenen aangelegd. De Klerk ontwierp de bebouwing eromheen: monumentale woningen in opvallende kleuren die een herkenbare, overzichtelijke compositie vormden, in plaats van de gebruikelijke rijen smalle, grauwe woonhuizen. M. de Klerk. Volkswoningen Spaardammerplantsoen, 1914. Collectie NAi / EIBI t244


P.J.H. Cuypers. Muziektent Roermond, 1847 Collectie NAi / CUYP t280 Tijdens zijn derde studiejaar in Antwerpen kreeg Cuypers het verzoek om een gietijzeren kiosk te ontwerpen. Deze opdracht kwam van Hendrik Linssen, secretaris van de Harmonie in Roermond die de kiosk wilde gebruiken voor openluchtconcerten in zijn tuin langs de Roer. Cuypers ontwierp een neogotische, zeshoekige kiosk op (gietijzeren) kolommen, met spitsbogen tussen de kolommen. Het gietijzer werd uitgevoerd door de ijzerwarenfabriek Giesbers in Roermond. De kiosk bestaat niet meer.
 P.J.H. Cuypers. Muziektent Roermond, 1847. Collectie NAi / CUYP t280






















VERWANTE ITEMS

Foto's van de Zandstraat: een oude buurt maakt plaats voor nieuwe plannen

Om plaats te maken voor het nieuwe stadhuis moest de Zandstraatbuurt, een volksbuurt met nauwe steegjes, kroegen, bordelen en werkplaatsen worden afgebroken. Bekijk foto's en prenten van deze buurt.
> Lees meer...

Schatkamer

Tentoonstelling 10 september 2011  - 10 september 2016 | In de nieuwe permanente tentoonstelling Schatkamer kunt u 100 topstukken uit de omvangrijke collectie van het NAi bewonderen. De Schatkamer toont werk van iconen uit de Nederlandse architectuurgeschiedenis zoals Cuypers, Dudok en Oud. Met deze nieuwe vaste presenatie is het nieuwe NAi, museum voor architectuur, compleet.
> Lees meer...

De etalage

De collectie van het NAi telt een paar miljoen tekeningen, schetsen, plattegronden, foto’s, maquettes, brieven en andere documenten. Steeds meer stukken worden gedigitaliseerd. Elke twee weken staat er een bijzonder collectiestuk in de digitale vitrine. Download ze, verzamel en deel ze!
> Lees meer...

Oorzaak scheurvorming kelder NAi bekend

De scheuren in keldervloer en –muren van het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) werden veroorzaakt door een te hoge waterdruk onder het museumgebouw. De zogenaamde ‘trekpalen’ onder het gebouw functioneren als gevolg daarvan niet meer. Hoe de hoge waterdruk precies is ontstaan, is nog niet bekend.
> Lees meer...

Blog: Ritueel erfgoed

Asymptote, Crematorium Beukenhof II, Schiedam, 2003-2011, NAi-collectie, inv.nr.: MAQV 1307

Als conservator van de collectie beschouw ik het als een eer om de NAi-collectie te verrijken met nieuwe aanwinsten. Het voelt alsof je ‘vers bloed’ aan de collectie toevoegt, waardoor de oude, bestaande collectie verjongt en nieuwe betekenis krijgt. Recentelijk heeft het NAi een maquette van het crematorium Beukenhof II in Schiedam verworven. Hoe ligt de dodencultus ‘begraven’ in de NAi-collectie en welke betekenissen liggen hieraan ten grondslag?
> Lees meer...

  • NAi Partners

  • BankGiro Loterij
  • DutchDFA

  •  

  • Bouwfonds Ontwikkeling
  • MAB Development

  •  

  • Havensteder
  • Ymere

  •  

  • Vrienden van het NAi
  • NAi Circle