Heeft u opmerkingen of vragen over de site? Leg ze voor aan de NAi webredactie.
> P. Kramer, Warenhuis de Bijenkorf Den Haag, 1924. Fotograaf onbekend. Collectie NAi, TENT n162
De archieven uit de collectie van het NAi bevatten duizenden foto's en negatieven. Foto’s uit de vroege negentiende-eeuw tot aan de jaren tachtig van de vorige eeuw, variërend van vakantiekiekjes en andere snapshots van architecten tot fotografisch werk van grootheden op het gebied van de (architectuur-)fotografie zoals Bernard Eilers, Cas Oorthuys, Eva Besnyö, Jan Versnel en Jan Kamman.
Architectuurfotografie
Foto’s van architectuur laten zien hoe de architect zijn opvattingen en zijn werk aan het publiek wilde presenteren. Hij koos bij voorkeur een fotograaf die zijn visie deelde en in staat was die te vertalen naar een fotografisch beeld. Architecten werkten daarom vaak samen met één fotograaf of een klein groepje fotografen: B.F. Eilers fotografeerde voor de architecten van de Amsterdamse School (met name J. en H.A.J. Baanders, M. de Klerk en H. Th. Wijdeveld), C.A. Deul werkte langere tijd voor J. Crouwel en W.M. Dudok, en J.J.P. Oud gaf vele opdrachten aan E. van Ojen en later aan J. Versnel, J. Vrijhof en C. Geljon documenteerden vanaf circa 1947 bijna alle projecten van Van den Broek en Bakema.
> Huis Sonneveld Rotterdam. Foto: ©Jan Kamman | Nederlands Fotomuseum. Collectie NAi
Nieuwe Fotografie
Het Nieuwe Bouwen (1920-1940) vormt een belangrijke kern binnen de collectie van het NAi. De archieven die deze stroming documenteren bevatten vaak veel foto's. Fotografie speelde een belangrijke rol bij de verbreiding van nieuwe architectonische ideologieën, zoals publicaties uit deze periode aantonen. In de fotografie werd, net als in andere kunstvormen, gezocht naar vernieuwing. Het resultaat was een Nieuwe Fotografie die steeds meer de traditionele en vaak op de schilderkunst geënte fotografie verdrong. De Nieuwe Fotografie onderscheidde zich door het gebruik van compositorische diagonalen, afsnijdingen en herhaling van identieke vormen. Omdat eigentijdse architectuur om een heldere en 'objectieve' weergave vroeg, gebruikten fotografen eigenschappen die in de fotografische techniek - en dus niet in de schilderkunst - besloten lagen.
Architectuurhistorische kennis
Fotografie was belangrijk bij de beeldvorming van architectuur, maar heeft ook een grote rol gespeeld bij het verwerven van architectuurhistorische kennis en bij de verspreiding van bouwstijlen. Dat is vooral zichtbaar in het archief van P.J.H. Cuypers. Het fotoarchief van zijn kunstwerkplaats bevat honderden opnamen van binnen- en buitenlandse architectuur, beeldende kunst en kunstnijverheid. Binnen de eind negentiende-eeuwse buitenlandse, maar ook Nederlandse fotografie staat de zorg voor de historische bouwkunst centraal. De vele projecten waar Cuypers als restauratie-architect of restauratie-adviseur bij betrokken was, werden voorafgaand aan de bouwactiviteiten opgemeten, getekend en gefotografeerd. 
> Boven: Op de bouwplaats van Kasteel de Haar, Haarzuilens, 1893. Fotograaf onbekend. Collectie NAi, HAAR ph790. Beneden: Portret van K.P.C. de Bazel en zijn familie. Fotograaf onbekend. Collectie NAi, BAZE 1546
Amateurfotografie
Naast architectuurfotografie bevat de collectie ook veel amateurfotografie. Foto’s die architecten maakten van steden en landschappen tijdens buitenlandse studiereizen en vakanties, portretten van familie, vrienden en collega’s, documentatie van eigen bouwprojecten en foto’s van architectuur die hen inspireerde of verwonderde. Ze zijn een bron van informatie over het persoonlijke leven van architecten, de architectuurpraktijk en de tijd waarin ze werkten. Zo zijn er prachtige albums met foto’s uit het voormalige Nederlands-Indië, reisfoto’s uit het Midden-Oosten en foto’s van bijeenkomsten van CIAM en Team 10, waar veel belangrijke architecten bij aanwezig waren.
Toegankelijkheid
Foto’s maken deel uit van de archieven van architecten, bureaus en instellingen. Ze zijn terug te vinden in de inventarissen van de betreffende archieven in het CIS, en op te vragen uit de depots. Een aantal foto’s is gereproduceerd en beschikbaar in de studiezaal of op de website. Van veel foto’s berusten de rechten niet bij het NAi, maar bij de fotograaf, diens nabestaanden of een collectieve beheerorganisatie. Daarom kunnen veel foto’s niet online getoond worden.
> A.C. Nicolai, Cora Nicolai-Chaillet en (vermoedelijk) Jaap Schipper
tijdens een reis door Spanje, Frankrijk, Italie en Noord-Afrika in
1948-49. Fotograaf onbekend. Collectie NAi/NICO f89
Al vanaf het einde van negentiende eeuw werden architectuurtekeningen
van vooraanstaande architecten verzameld, maar pas zo’n honderd jaar
later werden die verzamelingen ondergebracht in een architectuurmuseum:
het NAi.
> Lees meer...
De bibliotheek verzamelt en beheert informatie over Nederlandse en buitenlandse architectuur, stedenbouw en aanverwante onderwerpsgebieden zoals huisvesting, ruimtelijke ordening, landschapsarchitectuur en interieurarchitectuur.
> Lees meer...
Het NAi beheert ongeveer 500 archieven en verzamelingen van Nederlandse architecten, stedenbouwkundigen, beroepsverenigingen en opleidingen over de periode 1850-1980.
> Lees meer...
De afficheverzameling van het NAi omvat bijna 1500 affiches uit de
periode 1893 tot heden. Ze zijn door
architecten verzameld, maar sommigen ontwierpen ze ook zelf.
> Lees meer...
De collectie bevat ook een groot aantal driedimensionale objecten: een
collectie van ongeveer 1300 maquettes, meubels en servies uit Huis
Sonneveld, en voorwerpen uit archieven zoals stempels, penningen,
kleurstalen en bouwelementen.
> Lees meer...
