Heeft u opmerkingen of vragen over de site? Leg ze voor aan de NAi webredactie.
> Tentoonstellingsaffiches. Links: H. Th. Wijdeveld,
Architectuurtentoonstelling Frank Lloyd Wright, 1931. Collectie
NAi/AFFV 716. Rechts: 'CL', 30 Jaar interieurkunst, 1937. Collectie
NAi/AFFV 641
De afficheverzameling van het NAi omvat bijna 1500 affiches uit de periode 1893 tot heden. Ze zijn afkomstig uit de archieven van verschillende architecten, bureaus en organisaties. Ze zijn door architecten verzameld, maar sommigen ontwierpen ze ook zelf. De collectie is gedigitaliseerd en online te raadplegen via het NAi Collectie Informatiesysteem.
Nieuwe kunstvorm
Affiches verschenen voor het eerst in de grote Europese metropolen, waar in het midden van de negentiende eeuw muren en zuilen werden benut om reclame te maken voor circus, theater, sport, exposities en industriële producten. Het vormgeven van affiches groeide eind jaren negentig uit tot een serieuze vorm van toegepaste kunst. Dit was ook architect H.P. Berlage opgevallen. Hij schreef er in 1896 een artikel over in het Bouwkundig Weekblad. Hij ergerde zich aan de stortvloed van reclame die in zijn ogen het straatbeeld vervuilde en plaatste daartegenover door hem bewonderde affiches van tijdgenoten als Jules Chéret, Toulouse-Lautrec, Alphonse Mucha, T.A. Steinlen, Georges de Feure, Will Bradley en Jan Toorop. Deze artistieke affiches beschouwde Berlage als het kleurrijke antwoord van de kunstenaars, maar ze waren in het straatbeeld ver in de minderheid.
Architect als grafisch vormgever
Door zijn belangstelling en bekwaamheden op het grafische vlak kreeg Berlage zo nu en dan zelf opdrachten voor het maken van affiches, kalenders, ex-librissen en boekomslagen. Pas na de Tweede Wereldoorlog zou het grafisch vormgeven een zelfstandig vak worden. Tot die tijd was het onderdeel van het werk van architecten, beeldend kunstenaars en typografen, en dat maakt de verzameling affiches uit de architectenarchieven zo interessant. Ze zijn kunsthistorisch vaak zeer waardevol. Bovendien vertellen ze ons iets over de architect zelf, over zijn voorkeuren en zijn werkwijze.
Vernieuwingen
Samen met beeldend kunstenaars waren het vaak architecten die de eerste aanzet gaven tot vernieuwingen in de grafische kunsten. Stijlen als Amsterdamse School, symbolisme, kubisme, constructivisme en Nieuwe Zakelijkheid werden overgenomen uit de architectuur en de beeldende kunst. Voorbeelden hiervan zijn niet alleen terug te vinden in de afficheverzameling, de nieuwe stromingen werden ook zichtbaar in de grafische ontwerpen van architecten voor de tijdschriften Wendingen, De 8 en Opbouw.
Toegankelijkheid
De ruim 1500 affiches die samen de affichecollectie vormen, zijn gedigitaliseerd en online beschikbaar via het NAi Collectie Informatiesysteem. 
> A. Mucha, Gismonda, Theatre de Renaissance, 1894. Collectie NAi, AFFV 613. H.Th. Wijdeveld. Kunst aan het Volk, 1922. Collectie NAi, AFFV 628
Al vanaf het einde van negentiende eeuw werden architectuurtekeningen
van vooraanstaande architecten verzameld, maar pas zo’n honderd jaar
later werden die verzamelingen ondergebracht in een architectuurmuseum:
het NAi.
> Lees meer...
De bibliotheek verzamelt en beheert informatie over Nederlandse en buitenlandse architectuur, stedenbouw en aanverwante onderwerpsgebieden zoals huisvesting, ruimtelijke ordening, landschapsarchitectuur en interieurarchitectuur.
> Lees meer...
Het NAi beheert ongeveer 500 archieven en verzamelingen van Nederlandse architecten, stedenbouwkundigen, beroepsverenigingen en opleidingen over de periode 1850-1980.
> Lees meer...
De archieven uit de collectie van het NAi bevatten duizenden foto's en negatieven, variërend van
vakantiekiekjes en andere snapshots van architecten tot fotografisch
werk van grootheden op het gebied van de (architectuur-)fotografie.
> Lees meer...
De collectie bevat ook een groot aantal driedimensionale objecten: een
collectie van ongeveer 1300 maquettes, meubels en servies uit Huis
Sonneveld, en voorwerpen uit archieven zoals stempels, penningen,
kleurstalen en bouwelementen.
> Lees meer...
