Links: portret van E.H. Gugel in 1902, op zeventigjarige leeftijd. Rechts: details van een onbekend gebouw in München, 9 augustus 1856

Eens in de zoveel tijd duiken er juweeltjes op waarvan niemand het bestaan vermoedde. Zoals de schetsboekjes van de architect en Delftse hoogleraar Eugen Heinrich Gugel. Deze getalenteerde Duitse architect was de nestor van het architectuuronderwijs in Nederland. Nog net gered uit de containers van de Technische Hogeschool in Delft (de huidige TU Delft),werden de boekjes in de jaren zeventig in veiligheid gebracht door de zoon van een vriend van Gugel. Ruim dertig jaar later besloot hij de boekjes te schenken aan het NAi.

Hoogleraar en schrijver
E.H. Gugel (1832-1905) was Nederlands eerste hoogleraar bouwkunde, vanaf 1864. Hij gaf tot het eind van zijn leven (tot 1902) les aan de Polytechnische School (de huidige TU Delft) en schreef twee belangrijke handboeken: Geschiedenis van de Bouwstijlen (1869) en Architectonische Vormleer (1880-1888), een prachtig platenalbum met voorbeelden uit de West-Europese architectuur. Deze twee architectuurboeken werden tot ver na Gugels vertrek gebruikt in het architectuuronderwijs.

_{> Pagina 74 en 78 uit de tweede druk van de Geschiedenis van de Bouwstijlen, met verbeteringen van Gugel.}

Gedachtegoed in beeld
Twee edities van Geschiedenis van de Bouwstijlen zijn onderdeel van deze aanwinst. Gugel heeft ze volgeschreven met zijn correcties en aanvullingen, en hij heeft er andere illustraties en schetsen overheen geplakt. Ze geven een prachtig beeld van het gedachtegoed van deze architect. Van dit handboek verschenen vier delen: over de grondbeginselen van de esthetica en de vormgeving, de oosterse bouwkunst, de bouwkunst van het christendom en de moderne bouwkunst (renaissance, achttiende en negentiende eeuw).

Details in schetsboekjes
Gugel werd op 26 maart 1832 geboren in Bergzabern in Beieren en studeerde vanaf 1850 aan de Polytechnische school in zijn geboortestad. Vervolgens kreeg hij tussen 1856 en 1858 les aan de Königliche Akademie für Bildende Künste in München. Hij was daar een van de beste leerlingen van architect Ludwig Lange. Deze zou Gugel aan het hoogleraarsambt in Delft hebben geholpen. Uit deze Duitse periode stammen ook de schetsboekjes die nu bij het NAi worden bewaard. Ze staan vol met plattegronden en gevels van villa's, maar vooral met secuur ingekleurde details van verschillende (Duitse) gebouwen. Gugel zette zijn paraaf en de datum er vaak in potlood onder.

Architectuur en prijsvragen
Gugels eigen architectuur sloot aan bij de internationaal gangbare neo-renaissance. Bijvoorbeeld het eerste ontwerp dat werd gerealiseerd, voor het natuurkundig laboratorium van de Polytechnische School (1874) in Delft. En voor zijn eigen afdeling bouwkunde ontwierp hij een uitbreiding aan de Oude Delft. Ook het Academiegebouw van de Utrechtse Universiteit (1884) is van zijn hand. Daarnaast deed Gugel mee aan verschillende prijsvragen, zoals blijkt uit ontwerpen voor twee Duitse prijsvragen, voor een beursgebouw in Frankfurt (1868-1869) en voor de Rijksdag in Berlijn (1882). Deze tekeningen worden ook in het NAi bewaard.

Links: Het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht, naar ontwerp van E.H. Gugel (en J.F. Nieuwenhuis), 1884. Rechts: Detail van de linkerzuil bij de ingang van het Academiegebouw.

Blader door het schetsboekje van professor Gugel

---

De verzameling TU Delft

Een verzameling van ruim 3500 tekeningen en foto's in bruikleen van de faculteit Bouwkunde van de Technische Universiteit Delft toont een variëteit aan onderwerpen uit de lessen aan de Polytechnische School en delatere TU Delft: stedenbouw, architectuur, constructieleer, restauratie en kunstgeschiedenis.
> Lees meer...

---

Archief Har Oudejans

Architect en hoogleraar aan de TU Delft Har Oudejans (1928-1992) maakte dia's van zijn eigen werk, tijdens reizen, voor zijn werkzaamheden als docent en van het werk van architecten die hij bewonderde.
> Lees meer...

---

Archief J.W.C. Boks naar de collectie van het NAi

April 2011 | Op 8 april werd het archief van architect J.W.C. Boks overgedragen aan het NAi. Het vormt een belangrijke aanvulling op de al eerder verzamelde archieven uit de wederopbouwperiode. Gelijktijdig werd het boek gepresenteerd dat Hans Willem Bakx over Boks schreef op basis van onderzoek in dit archief.
> Lees meer...

---

Oeuvre van vader en zoon La Croix geïnventariseerd

September 2008 | Het NAi heeft archiefstukken van Amsterdamse School architect G.F. la Croix en het archief van zijn zoon Willy La Croix verworven. Beide archieven zijn nu geïnventariseerd en bij Stichting Bonas verschijnt binnenkort een monografie over het werk van G.F. la Croix.
> Lees meer...

---