Huis Sonneveld in de steigers bij aanvang van de restauaratie in 1999. Foto: Collectie NAi
Huis Sonneveld is een Rijksmonument dat na restauratie in 2001 als museumwoning is opengesteld voor publiek. Die nieuwe functie stelde specifieke eisen aan de restauratie, maar het stelde restauratoren ook voor veel keuzes. Wat is het doel van de restauratie, wat beschouw je als authentiek, en mag je op de stoelen in de bibliotheek gaan zitten?
Rijksmonument
Een eerste vereiste bij de restauratie van een Rijksmonument is dat het gebouw zo goed mogelijk geconserveerd wordt zodat het voor de toekomst behouden blijft. De oorspronkelijke toegepaste materialen zijn daarbij het uitgangspunt. Het bouwfysische en technische niveau van de oorspronkelijke bouwvergunning blijft gehandhaafd. Op het gebied van de gebruiksveiligheid en de veiligheid van installaties worden wel hedendaagse normen gehanteerd.
Nauwgezette reconstructie
In sommige gevallen kan afgeweken worden van de toepassing van de oorspronkelijke materialen en technieken, bijvoorbeeld omdat bepaalde producten niet meer verkrijgbaar zijn. Belangrijk is dat nieuwe materialen geen nadelige uitwerking hebben op het geconserveerde deel, en ze mogen niet zichtbaar afwijken van oorspronkelijke materialen. In het geval van Huis Sonneveld was de oorspronkelijke staat van het huis bijna volledig af te leiden uit archieven, onder andere van de architecten Brinkman en Van der Vlugt, en uit onderzoek in het huis zelf. Daardoor was het mogelijk het huis niet alleen te conserveren, maar ook om het nauwgezet te reconstrueren, inclusief kleurstelling, stoffering en meubilering.
> De zonneschermen worden bevestigd aan de gevel. Foto: Collectie NAi
Museumwoning
Huis Sonneveld kent een lange geschiedenis, en heeft meerdere bewoners gehad. Wat betekent het dan om een huis terug te brengen in zijn originele staat? Uitgangspunt was de staat van oplevering in 1933. De wijzigingen aan het huis die zijn aangebracht ten tijde van de bewoning door de familie Sonneveld, werden echter ook als authentiek aangemerkt. Zo heeft de familie bijvoorbeeld de oorspronkelijke keukenkastjes vervangen door Bruynzeel keukeninrichting. De museumwoning moest in eerste plaats een reconstructie zijn van het huis van de Sonnevelds en een beeld geven hoe zíj er indertijd gewoond hebben. Alle wijzingen die ná het vertrek van de familie zijn aangebracht werden daarom ongedaan gemaakt.
> Het inrichten van de bibliotheek. Foto: Collectie NAi
Authenticiteit
Huis Sonneveld laat zien hoe een vooraanstaande Rotterdamse familie die zich tot het Modernisme had bekeerd, leefde. Hoe zij hun huis hadden ingericht en welke spullen zij om zich heen hadden verzameld. Bezoekers moeten het huis kunnen ontdekken en ervaren. Dat betekent dat er een evenwicht gezocht moest worden tussen een museum (met museale objecten waar je niet aan mag komen) en een woonhuis, waarin je je vrij kunt bewegen en dingen mag aanraken. Zonder tekstbordjes of touwtjes voor de stoelen. Er is gekozen voor een mengvorm. Museale objecten, zoals originele meubelen van de familie, verhogen de authenticiteit van het huis. Replica's van meubels zijn weliswaar niet authentiek, maar je mag er wel op zitten, of aan de bekleding voelen om de luxe van het huis te ervaren.
