Voordat Huis Sonneveld opengesteld kon worden als museumwoning, is uitgebreid onderzoek nodig geweest om het huis zo goed mogelijk in zijn originele staat terug te brengen. Dat onderzoek leidde tot een minutieuze restauratie van het gebouw.

> Links en midden: betegeling van de keuken. Rechts: chromen raamsluiting. Foto's: Collectie NAi

Restauratieonderzoek
Huis Sonneveld is aangekocht door Stichting Bevordering van Volkskracht te Rotterdam. Volkskracht liet een vooronderzoek uitvoeren naar de bouwkundige staat en de bouwhistorie van de woning. Daarmee werd bureau Molenaar & Van Winden architecten belast, dat in 1988 al ervaring opgedaan had met de restauratie van huis De Bruyn van Brinkman en Van der Vlugt. Het onderzoek kende globaal drie fases: het beschrijven van de bouwkundige staat van het huis, het onderzoek naar de oorspronkelijke kleuren en inrichtingsstukken, en het digitaliseren van de originele tekeningen en belangrijke documenten. Eerder onderzoek naar villa's van Van der Vlugt leverde informatie over de bouwhistorie.

Bouwkundige staat
Geen van de bewoners van Huis Sonneveld – na de familie Sonneveld waren dat verschillende Belgische consuls – hebben ingrijpende veranderingen aan het huis laten uitvoeren, waardoor het bij aanvang van de restauratie in een vrij authentieke staat verkeerde. Het huis heeft alleen een renovatie aan de voorgevel ondergaan, waarbij onder andere de kozijnen werden vervangen. Onderdelen die verloren zijn gegaan, zoals stalen ramen en hekwerken, konden aan de hand van de oorspronkelijke werktekeningen worden gereconstrueerd. Het casco was in redelijk goede staat, en alleen daar aangetast waar weinig oordeelkundig onderhoud was gepleegd.


> Door gaten te hakken worden onderliggende staalconstructies zichtbaar. Foto: Collectie NAi

Destructief onderzoek
Een volledige reconstructie van de oorspronkelijke staat van het huis, in combinatie met de beschrijving van de huidige staat, leverden een restauratiehandleiding op. Voor de bouwkundige onderdelen vond in samenwerking met de aannemer een destructief onderzoek plaats. Door het hakken van gaten is de onderliggende (staal)constructie onderzocht. Ook het archief van de gevelrenovatie in 1983 leverde informatie over latere wijzigingen. De gebruikte afwerkingmaterialen in het huis (zoals sanitaire toestellen, bijzondere soorten glas, schakelmateriaal, tegelwerk, hang- en sluitwerk) moesten worden gereconstrueerd, vervangen of hersteld. Voor al deze behandelingen is een onderzoek gedaan naar de beste methode om een zo authentiek mogelijk resultaat te verkrijgen.


> Links: Door gaten te hakken worden onderliggende staalconstructies zichtbaar. Foto: Collectie NAi
> Rechts: Bij een verfsporenonderzoek werden verschillende verflagen op de wanden blootgelegd en vergeleken met een kleurenstaat. Foto: Collectie NAi

Kleurstelling
Van het interieur was uit overlevering bekend dat er bijzondere kleuren waren toegepast. De zwart-wit fotografie van de oorspronkelijke toestand had echter een monochroom historisch beeld doen ontstaan. Begeleid door de Rijksdienst Monumentenzorg en gesteund door de Sikkens Foundation en AKZO Coatings is een minutieus kleurenonderzoek uitgevoerd. Het onderzoek gaf een volledig beeld van de kleurstelling en texturen van de wand- en plafond afwerking dat het uitgangspunt vormde voor de restauratie.

Kwetsbare onderdelen
In november 1999 is gestart met de restauratie van Huis Sonneveld. De uitvoering lag in handen van Schakel & Schrale BV uit Amsterdam, onder directie van Molenaar & Van Winden architecten. Allereerst werden verschillende onderdelen in, aan en om het huis gedemonteerd. Sommige onderdelen werden vervangen, anderen hersteld en opgeslagen om later te kunnen terugplaatsen. Vervolgens moesten kwetsbare onderdelen in het huis beschermd worden. Het herstellen van bijvoorbeeld de stalen ramen en de staalconstructie bracht het nodige sloopwerk met zich mee.


> Tijdens werkzaamheden in de keuken is het keukenblok afgeschermd. Foto: Collectie NAi



> Bij de opbouw van de steigers werd rekening gehouden met de bestaande begroeiing. Foto: Collectie NAi

Vloeren, deuren en kozijnen
Er werd gewerkt aan betonreparaties, zonweringen, staalwerk, trappen en hekwerken, dakbedekking, installaties en tegelwerk. Ook de terrassen in de tuin en het oorspronkelijke hek werden gereconstrueerd. Gelijktijdig werd aan het interieur gewerkt. Eerst kwamen de vloeren aan de beurt, vervolgens de deuren en kozijnen, tegelwerk, stukadoorswerk en schilderwerk. Alle opgeslagen onderdelen die hersteld en gereconstrueerd waren zijn teruggeplaatst.