Ruimtelijke ordening, Architecture of Consequence, Tentoonstellingen, Architectuur en stedenbouw, Energy | Teun van den Ende | 11-05-2012

^{> Bewoners van New York ontvluchten de hitte in de stad op Coney Island, foto: Howard N2GOT (Flickr)}

Als het aan de Amerikaan Nick Parker ligt, verdwijnt de term 'groen' binnen een jaar of tien. Niet omdat dan niks meer groen is… Parker beweert juist het tegenovergestelde: dat groene banen, groene energie, groen vervoer en ga zo maar door, straks allemaal gemeengoed zijn. Parker is oprichter van de Cleantech group (meer over zijn theorie in VPRO’s Tegenlicht, aflevering Cleantech de schone toekomst). Hij ziet de ontwikkeling naar een ecosysteem met schone en hernieuwbare energie als iets vanzelfsprekends. In deel 1 van deze blog bleek al dat er vraagtekens te zetten zijn bij Parker’s bewering. In de tentoonstellingen van de 5e Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam blikken ontwerpers al voorzichtig vooruit op het toekomstscenario van klimaatrampen. Hoe kunnen we de aarde zo inrichten dat we nog kunnen ontsnappen aan de dreiging van onze eigen planeet?

Al decennia lang is er discussie over hoe dreigend extreme klimaatcondities in stedelijke regio’s nou daadwerkelijk worden. Discussie of niet, de tsunami in Japan van maart 2011 zou meer dan voldoende moeten zijn om de urgentie te onderstrepen. In Nederland ontwerpen we al jaren ruimte voor water, zodat de dijken theoretisch niet vaker dan ééns in de tienduizend jaar kunnen breken – geen slechte risicodekking. De 5e IABR biedt ook de kans om te zien hoe ontwerpers in andere landen op de waterdreiging anticiperen. In de IABR-tentoonstelling Smart Cities bijvoorbeeld, waarin een charmant project te zien is van Japanse studenten aan de universiteit van Tohoku: zij stellen voor een ingenieus systeem van watertuinen (rain gardens) in de stad Sendai te herstellen. Daarmee kan de stad in haar eigen watervoorziening voorzien en opwarming tegengaan. In de IABR-hoofdtentoonstelling Making City zijn voorstellen voor omgang met water te zien voor uiteenlopende gebieden als New York, Venetië, de Nijlvallei en Sao Paulo. Conclusie: het probleem is niet het water of de klimaatdreiging, daar kunnen we in het ontwerp van de stad op anticiperen. Maar waarom bouwen we steeds grotere steden op plekken waar veel dreiging bestaat, zoals in deltagebieden?


^{> Een luchthaven in Bangkok is geheel overstroomd (31 Oktober 2011), foto: NASA's Earth Observatory}

Een ander voorbeeld is de stijging van temperatuur in steden. Wie kijkt van bovenaf ziet dat de stad (donker)grijs is, en gemaakt van harde materialen: straten van steen of asfalt en daken van pannen of bitumen. Het is bewezen dat hieraan het effect van 'hitte-eilanden' te danken is: steden houden in de zomer hitte vast doordat deze materialen hun warmte niet afstaan. Het resultaat: slaapkamers koelen in de zomer nauwelijks af. In landen als de VS maar ook in veel Aziatische landen bestrijden stadsbewoners dit met airconditioning, die het probleem in de kamer weliswaar verhelpen maar voor de stad verergeren. Meer groen en water in de stad te ontwerpen dus; en lichtgekleurde materialen -of zonnecollectoren gebruiken als dakbedekking. Making City bevat weliswaar weinig concreet uitvoerbare ideeën voor ecologische problemen van stadsregio's, ze legt wel de vinger op de gevoelige plek. Het is tijd voor bezinning op de ligging en inrichting van steden wereldwijd.


^{> Dakakker in Brooklyn, New York, foto: Kthread (Flickr)}

Ondertussen werken Rotterdammers, stukje bij beetje, hard door aan de vergroening van hun stad. En de eerste concrete wapenfeiten in Rotterdam zijn op z’n minst sympathiek. Zoz ijn de winnaars van het recent uitgeschreven Stadsinitiatief, de architecten Elma van Boxel en Kristian Koreman, op het dak van het Schieblock begonnen met de aanleg van een dakakker: een letterlijk groen dak, waarvan je straks je verse groenten kunt plukken (maak je geen zorgen: de roet uit de lucht kan je eraf wassen!). Ook het verliezende initiatief 'Uit je eigen stad' is in uitvoer (de initiatiefnemers ontvangen nog graag donaties overigens). Zo staan er deze zomer alleen al twee groene projecten in de stad op stapel. Aardig, maar maken dergelijke relatief kleine initiatieven ‘groen’ vanzelfsprekend? Zijn de groene Rotterdamse vingers genoeg om voldoende groene banen te creëren en groene winsten te produceren? De 5e IABR geeft al wat voorzichtige ideeën om dit gestalte te geven. Nu het (grote) geld nog…

Zoeken in alle velden

Door: pvgzkij

Op: De kracht wint het (nog) niet van de macht | PcucL7 <a href="http://wlkuqtmgeelt.com/">wlkuqtmgeelt</a> > Lees meer...

Door: Amy

Op: Gemakzuchtig architect? | Hallo Gerda,Opvallend hoe deze oude gevels en oentmrnaen geefntegreerd zijn gebleven, zelfs in het... > Lees meer...

Door: Ashiq

Op: Het bericht van ons overlijden blijkt overdreven | Hi sbk --Thanks for commenting on this entry. It was loonikg rather neglected -- what with the... > Lees meer...

Door: Deviola

Op: My Architect: a son's journey | so cute! I'm sure they loved these! And I love their style! Annnnd how you captured it, and the... > Lees meer...

Door: Yantie

Op: De sociale steden van morgen | very initially "咁都唔使咒罵人地全家喺 豬 啫 當事人喺唔著 但罵嗮人地全家 無需要呀 " 無風起浪? I am/ was very disppaointed... > Lees meer...

Door: Bri

Op: Selectie archiefmateriaal voor John Habraken | immer wieder Heinecken. Nach dem schon leengd ren Walk in Fridge -Spot aus Holland, hier der... > Lees meer...