Collectie, Web / digitaal | Petra van der Ree | 01-09-2011

> City Theater, Amsterdam, 1935-36. Architect: J. Wils en O. Rosendahl. Fotograaf: onbekend. Collectie NAi, TENT n126
Het is tijd om het Flickr account van NAi Collectie weer nieuw leven in te blazen, want er ligt nog veel mooi materiaal klaar. Alleen blijft het worstelen met de juiste licentie voor zogenaamde ‘verweesde werken’.
Eind 2010 zijn we begonnen met foto’s uit de collectie op Flickr te zetten. Het ging om een verzameling foto’s van Nederlandse architectuur uit het archief van de Tentoonstellingsraad, een organisatie die in de jaren 1925-1935 een fotoverzameling aanlegde voor tentoonstellingen en publicaties, om zo de Nederlandse architectuur te promoten in binnen- en buitenland. Maar het is alweer meer dan een half jaar geleden dat we nieuwe sets foto’s geupload hebben. Het is niet dat we geen materiaal meer hebben, of geen tijd. Het is omdat we er nog altijd op wachten toegelaten te worden tot Flickr Commons, de erfgoedtak van Flickr. Er zijn nét genoeg aanwijzingen dat Flickr nog werk maakt van The Commons, om het wachten vol te houden. Maar ondertussen gebeurt er evengoed niks.
Vrije licenties
Want waar wachten we dan precies op? Eigenlijk is dat vooral: de mogelijkheid om het collectiemateriaal op een juiste wijze te kunnen licenseren. Binnen Flickr Commons kan dat met een No Known Copyright Restrictions'-label, maar met een gewoon account kun je alleen kiezen voor een Creative Commons-licentie als ‘vrije’ licentie. Dat hebben we in het verleden dus ook gedaan. Maar omdat het hier om verweesde werken gaat is een CC-licentie strikt genomen niet juist. We hebben die foto’s niet zelf gemaakt, noch zijn de rechten ervan expliciet aan ons overgedragen. Dus dat heb ik op die manier niet meer willen doen.
Bekijken én downloaden
Maar er moet wel weer iets gebeuren. Er liggen prachtige foto’s op de plank die nu niemand te zien krijgt, en we zijn contacten aangegaan met andere Flickr gebruikers die we al maanden niets te bieden hebben. Daarom heb ik besloten die overige foto’s uit het archief van de Tentoonstellingsraad toch te uploaden, maar dan zónder CC-licentie. Dat betekent dat ze gewoon onder een 'All Rights Reserved' licentie op Flickr komen te staan. Dat is spijtig, want het idee achter Flickr was nu juist dat gebruikers van dat platform onze foto’s niet alleen konden bekijken, maar ook konden downloaden en verspreiden via welk kanaal dan ook.
Alle rechten?
En het is eigenlijk ook een beetje raar, ‘alle rechten voorbehouden’, omdat wij feitelijk dus geen rechthebbenden zijn. Maar het is denk ik toch de betere oplossing. All Rights Reserved zegt namelijk niets over wíe de rechten dan precies heeft. Ik zeg niet dat wij dat zijn. Het is dus mogelijk dat we bij publicatie zélf inbreuk maken op het auteursrecht. Dat wil ik wel voor mijn rekening nemen, omdat ik niet geloof dat we in dit geval daar ook maar iemand mee zullen benadelen. Maar ik zeg niet, zoals je bij een CC-licentie feitelijk wel doet: gebruik en verspreid maar naar hartelust, want de rechten liggen bij mij en ik zeg dat het mag. Dus waar het op neerkomt: de foto’s die straks op Flickr staan zijn niet rechtenvrij, je mag ze strikt genomen niet hergebruiken, maar aan óns hoeft in elk geval geen toestemming gevraagd te worden om het wel te doen.
De sets die eerder al een CC-licentie gekregen hebben, laat ik gewoon zo staan, het is raar om dat nu te gaan terugdraaien. Mogelijkheden tot hergebruik verruimen is prima, maar achteraf inperken is natuurlijk lastig. Gaan we op termijn toch nog over naar Flickr Commons, dan worden sowieso alle licenties omgezet in een 'No Known Copyright Restrictions-label.
De Schatkamer
Goed. Om een ingewikkeld verhaal leuker te maken: er zijn dus weer mooie nieuwe foto’s te zien op het Flickr-account van NAi Collectie. Als eerste een kleine set met Hotels, restaurants en theaters. Verder wil ik straks ook graag iets laten zien van andere stukken uit de collectie, in het kader van de Schatkamer die 10 september open gaat. Niet alleen als fysieke tentoonstelling, maar ook als online platform. Daar wil ik onze Flickr-vrienden (voor zover we die nog hebben) graag op attenderen. Flickr gaat natuurlijk over foto's, maar je ziet toch wel steeds vaker ook tekeningen, prenten en geschreven documenten opduiken, zowel binnen als buiten The Commons. Zolang foto's de hoofdmoot uitmaken van je account, heeft niemand daar kennelijk problemen mee. Én: dit materiaal kan wel onder een CC-licentie gepubliceerd worden. Want architecten hebben, in tegenstelling tot fotografen, het auteursrecht wél expliciet aan ons overgedragen.
En wat ook nieuw is: ik heb een setje aangemaakt met foto’s die we niet kunnen identificeren. Dus neem even een kijkje en help ons als je meer weet over wat daar te zien is.
Reacties:
02-09-2011
Loop je nu niet het risico, dat wanneer je toegelaten wordt tot The Commons (als het er ooit nog van komt), je problemen krijgt omdat er nu een andere licentie aanhangt? Toen ik voor het BHIC (lang geleden!) informeerde naar deelname aan The Commons, werd me verteld dat dit eigenlijk alleen kon via een geheel nieuw account.
02-09-2011
Ik heb daar van te voren natuurlijk wel expliciet naar gevraagd, en mij is verzekerd dat dat geen probleem was, ik werd zelfs aangemoedigd om alvast een account op te zetten en materiaal te uploaden en te beschrijven. Met de 'launch' naar Flickr Commons zouden de licenties dan worden omgezet. Maar misschien is dat wel waar ze zich nu in blijken te verslikken ;-)
* Verplichte velden
Op: De kracht wint het (nog) niet van de macht | PcucL7 <a href="http://wlkuqtmgeelt.com/">wlkuqtmgeelt</a> > Lees meer...
Op: Gemakzuchtig architect? | Hallo Gerda,Opvallend hoe deze oude gevels en oentmrnaen geefntegreerd zijn gebleven, zelfs in het... > Lees meer...
Op: Het bericht van ons overlijden blijkt overdreven | Hi sbk --Thanks for commenting on this entry. It was loonikg rather neglected -- what with the... > Lees meer...
Op: My Architect: a son's journey | so cute! I'm sure they loved these! And I love their style! Annnnd how you captured it, and the... > Lees meer...
Op: De sociale steden van morgen | very initially "咁都唔使咒罵人地全家喺 豬 啫 當事人喺唔著 但罵嗮人地全家 無需要呀 " 無風起浪? I am/ was very disppaointed... > Lees meer...
Op: Selectie archiefmateriaal voor John Habraken | immer wieder Heinecken. Nach dem schon leengd ren Walk in Fridge -Spot aus Holland, hier der... > Lees meer...